پاسخ استاد فلسفه دین دانشگاه تهران به اظهارات اخیر سلیمانیاردستانی
استاد فلسفه دین دانشگاه تهران در مقابل سخنان حجت الاسلام سلیمانی اردستانی که گفته بود کیفیت شهادت علی و فاطمه ربطی به دین داری من ندارد؛ واکنش نشان داد.
استاد فلسفه دین دانشگاه تهران در مقابل سخنان حجت الاسلام سلیمانی اردستانی که گفته بود کیفیت شهادت علی و فاطمه ربطی به دین داری من ندارد؛ واکنش نشان داد.
به گزارش جامعه ایده آل؛ مناظرهای در باب امامان معصوم شیعه ازجمله امیرالمومنین حضرت علی(ع) و شهادت حضرت فاطمه زهرا(ع) بین حجتالاسلام عبدالرحیم سلیمانیاردستانی و حجتالاسلام حامد کاشانی در 9 آذر 1404 صورت گرفت. اردستانی در یک کلیپی بعد از مناظره خود با کاشانی اظهار کرد که جناب کاشانی گفته اند که شهادت حضرت زهرا(س) ناموس ماست ولی من میگویم کیفیت شهادت علی و فاطمه ربطی به دین داری من ندارد. من عاشق اخلاق علی و محمد هستم. اینکه آنها به مرگ طبیعی یا بر اثر شهادت از دنیا رفته باشند تاثیری در دینداری و اخلاقی بودن من ندارد. ارتباط آنها با وحی و خداوند، اخلاق را از صرف اخلاقی بودن خارج می سازد. اینکه علی(ع) مرتبط به وحی است و در زمره اهل بیت(ع) با اسناد تاریخی اثبات میشود. بنابراین نباید نسبت به اسناد تاریخی بیتفاوت باشیم و آنرا باید به عنوان ناموس قابل دفاع بدانیم. حوادث قطعی تاریخی جزو شناسنامه این نوع اخلاق الهی است. علاوه بر اینکه انتقال گزارههای اخلاقی منتسب به آنان و اینکه آنان اسوه اخلاق بودند از طریق اسناد تاریخی معتبر به ما رسیده است، لذا اهتمام به اسناد تاریخی معتبر در مورد آنان از اهمیت خاصی برخوردار است. این که ما تنها عاشق اخلاق محمد وعلی باشیم بدون اسناد تاریخی موجب آن می شود که کمکم در وجود چنین افرادی تردید روا شود. همان گونه که در مسیحیت گفته شد که وجود عیسی تاریخی محل تردید است، لذا توجه دقیق به تاریخ زندگی و نحوه شهادت آنان از اهمیت خاصی برخوردار است. در مورد الگوها و اسوه های اخلاقی جزییات زندگی و نحوه برخورد آنان بویژه وصایا و سخنان آنان هنگام مرگ و یا شهادت مورد توجه و اهتمام مریدان و پیروان آن اسوه ها می باشند، مثلا اگر امیرالمومنین علی(ع) را به عنوان الگو و اسوه اخلاقی قبول داریم (که باید قبول داشته باشیم) طرز برخورد و نحوه عملکرد آن حضرت هنگام مرگ بسیار مهم است. این سوالات برای ما به عنوان شیعه آن حضرت بسیار اهمیت دارد. حضرت با پدیده شهادت چگونه برخورد کردند؟ هنگام ضربت خوردن، حضرت چه تعابیری را به کار بردند و با قاتل خود چگونه برخورد کرد؟، لذا لحظه لحظه ها زندگی به ویژه لحظه مرگ و شهادت و نوع مرگ و نحوه برخورد اخلاقی آن حضرت همه می تواند درس اخلاقی باشد. بنابراین نحوه مرگ و چگونگی آن و نحوه برخورد با آن، همه درس اخلاقی است. چنان چه نحوه مرگ و شهادت سقراط و هنگام نوشیدن جام شوکران و فرار نکردن او و استقبال از جام زهر هم برای مریدان درس زندگی است. بنابراین شهید شدن امير المومنین علی علیه السلام و فاطمه زهرا علیهاالسلام و نحوه شهادت امام حسین علیه السلام و سخنان و برخورد قولی و عملي انان در آستانه شهادت همه درس اخلاقی است و برای ایمان و تولی و تبری بسیار تاثیرگذار است.
محمد محمدرضایی استادتمام فلسفه دین دانشگاه تهران در برابر مدعای ایشان گفت: انسانهای اخلاقی در طول تاریخ از قبیل سقراط و کانت وجود داشته اند. شما چرا به عوض محمد(ص) و علی(ع) سقراط و کانت را الگوی خود قرار نمیدهید. در ضمن سردمداران مکاتب اخلاقی متعدد هستند، چرا آنها را الگوی خودتان قرار نمیدهید.
طبعا ما از میان مکاتب اخلاقی، مکتب اسلام را که مکتب کاملی است که علاوه بر دستورات اخلاقی دستورالعمل تقویت اراده را در برنامه خود دارد که سایر مکاتب اخلاقی عاری از آن هستند (مناسک و شعائر دین) و نیز از مبانی صحیح معرفتی و اعتقادی موثر در اخلاق برخوردار است و از منادیان اخلاق، محمد(ص) و علی(ع) را برمیگزینیم به دلیل آنکه با وحی و خدا مرتبطند؛ محمد به عنوان رسول خدا و علی به عنوان امام و جانشین پیامبر(ص).
در ضمن عنایات خاص خداوند به محمد و علی اخلاق آنها را منحصر به فرد میسازد و عزم ما را برای اخلاقی بودن قوت میبخشد. بنابراین ما علاوه براین که عاشق اخلاق آن بزرگواران هستیم به اسناد تاریخی هم بها می دهیم و لذا انتصاب علی به امامت و نیز این که علی و فاطمه جزو اهل بیت پیامبر هستند و نیز کیفیت شهادت آنان به عنوان اسوههای اخلاق و انسانیت برای ما از اهمیت برخوردار است.
آیا حضرت شهید شدند یا به مرگ طبیعی از دنیا رفتند؟ در صورت شهادت چه کسانی و گروه هایی حضرت را به شهادت رساندند و هدف آنها از این شهادت چه بود؟ حضرت چه عمل اخلاقی را انجام داده بودند که مورد مخالفت آن گروه و فرقه قرار گرفته بودند؟ چرا حضرت را مورد لعن و نفرین قرار می دادند؟
پس مرگ اسوه های اخلاقی اعم از شهادت و طبیعی برای مریدان اهمیت دارد، اما اگر با دلایلی مشخص شد مرگ آنان طبیعی بوده است باز شناخت حواشی و آخرین جمله هنگام وداع از دنیا
برای مریدان بسیار اهمیت دارد، زیرا شناخت آنها برای درس اخلاقی بسیار مهم هستند. بنابراین کسانی که می گویند ما عاشق اخلاق محمد(ص) و علی(ع) هستیم و نحوه مرگ آنان در اعتقاد ما تاثیری ندارد. باید گفت نحوه مرگ و شهادت و حوادث پیرامونی آن اسوههای اخلاقی بخشی از درس های اخلاقی هستند.