به گزارش جامعه ایده آل؛مدیرعامل شرکت مجتمع معادن مس تکنار در گفتگو با پایگاه خبری اقتصاد رسا با اشاره به ظرفیتهای گسترده معدنی ایران، بر ضرورت تأمین پایدار انرژی، نوسازی تجهیزات، توسعه اکتشافات نوین و تکمیل زنجیره ارزش در بخش معدن تأکید کرد و گفت: عبور از شرایط موجود نیازمند یک نگاه بلندمدت، تصمیمات اقتصادی قابل پیشبینی و حضور مؤثر بخش خصوصی است.
مقدمه
بخش معدن یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصاد ایران برای ایجاد ارزش افزوده، اشتغال، ارزآوری و توسعه مناطق کمتر برخوردار به شمار میرود؛ با این حال، بهرهگیری کامل از این ظرفیت نیازمند رفع مجموعهای از چالشهای زیرساختی و اقتصادی است.
در شرایطی که ناترازی انرژی به یکی از دغدغههای جدی صنایع معدنی تبدیل شده و فرسودگی ماشینآلات و محدودیتهای سرمایهگذاری نیز بر هزینههای تولید و بهرهوری اثر گذاشته است، توجه به فناوریهای نوین، توسعه اکتشافات و تکمیل زنجیره ارزش بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
در همین راستا، پایگاه خبری اقتصاد رسا در گفتگو با دکتر مسعود اسدی طاهری، نایبرئیس هیئتمدیره و مدیرعامل شرکت مجتمع معادن مس تکنار، مهمترین چالشها و الزامات پیشروی صنعت معدن کشور را بررسی کرده است.
• بسیاری از کارشناسان معتقدند امروز بخش معدن، با وجود ظرفیتهای فراوان، با چالشهای جدی روبهرو است. اگر بخواهید مهمترین مشکل این بخش را معرفی کنید، از نگاه شما بزرگترین مانع توسعه معادن کشور چیست؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: اگر بخواهم واقعبینانه پاسخ دهم، امروز معدن ایران بیش از آنکه با کمبود ذخایر معدنی روبهرو باشد، با کمبود زیرساختهای توسعه مواجه است. ما از نظر منابع معدنی جزو کشورهای غنی دنیا هستیم، اما برای بهرهبرداری اقتصادی از این ظرفیت، به زنجیرهای از زیرساختها نیاز داریم که مهمترین آن تأمین پایدار انرژی، ماشینآلات بهروز، سرمایهگذاری و فناوری است.
زمانی که برق یک معدن یا کارخانه فرآوری بهصورت مکرر قطع میشود، عملاً تولید متوقف شده و هزینههای سنگینی به مجموعه تحمیل میشود. این موضوع فقط کاهش تولید نیست؛ بلکه کاهش بهرهوری، افزایش استهلاک تجهیزات، تأخیر در تحویل سفارشها و کاهش قدرت رقابت در بازارهای داخلی و خارجی را نیز به همراه دارد.
• برخی فعالان حوزه معدن میگویند امروز ناترازی انرژی به مهمترین دغدغه این صنعت تبدیل شده است. آیا شما نیز با این نگاه موافق هستید؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: کاملاً. امروز اگر بخواهیم مشکلات را اولویتبندی کنیم، ناترازی انرژی در صدر قرار دارد. وقتی برق یا گاز بهصورت پایدار در اختیار واحدهای معدنی و صنایع معدنی نباشد، هیچ برنامه توسعهای به نتیجه نمیرسد.
ممکن است یک شرکت میلیاردها تومان برای خرید تجهیزات، اکتشاف یا احداث کارخانه سرمایهگذاری کرده باشد، اما با چند ساعت قطع برق، کل فرآیند تولید مختل میشود. بنابراین نخستین گام برای توسعه بخش معدن، ایجاد امنیت انرژی است.
• در کنار موضوع انرژی، چه چالشهای دیگری آینده معادن را تهدید میکند؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: یکی دیگر از مشکلات جدی، فرسودگی ماشینآلات معدنی است. بخش قابل توجهی از تجهیزات فعال در معادن کشور عمر بالایی دارند و هزینه تعمیر و نگهداری آنها هر سال افزایش پیدا میکند. از سوی دیگر، محدودیت در واردات ماشینآلات نو و تأمین قطعات یدکی باعث شده بهرهوری کاهش یابد. در دنیای امروز، معدنکاری بدون تجهیزات مدرن، عملاً رقابتپذیر نیست.
از طرف دیگر، سرمایهگذاری در حوزه اکتشاف نیز کمتر از نیاز واقعی کشور است. اگر امروز اکتشافات عمیق و علمی انجام ندهیم، چند سال آینده با کاهش ذخایر قابل استخراج روبهرو خواهیم شد. معدن صنعتی است که باید همیشه برای آینده سرمایهگذاری کند.
• اگر قرار باشد برای این مشکلات نسخهای عملیاتی ارائه دهید، راهکار شما چیست؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: به اعتقاد من، راهکار باید مرحلهای و قابل اجرا باشد، نه صرفاً در حد شعار.
مرحله نخست، تأمین پایدار انرژی است. دولت و بخش خصوصی باید با مشارکت یکدیگر به سمت احداث نیروگاههای اختصاصی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و مدیریت هوشمند مصرف حرکت کنند تا واحدهای معدنی از خاموشیهای مکرر آسیب نبینند.
مرحله دوم، نوسازی ماشینآلات است. باید فرآیند واردات تجهیزات معدنی تسهیل شود و همزمان از تولیدکنندگان داخلی نیز حمایت هدفمند صورت گیرد تا بتوانند فناوری خود را ارتقا دهند.
مرحله سوم، سرمایهگذاری گسترده در اکتشافات نوین است. امروز فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، دادههای ماهوارهای و ژئوفیزیک پیشرفته میتوانند هزینه اکتشاف را کاهش داده و دقت آن را افزایش دهند. استفاده از این فناوریها دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.
• برخی معتقدند خامفروشی همچنان یکی از مشکلات اقتصاد معدن ایران است. دیدگاه شما چیست؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: قطعاً همینطور است. هرچه محصول نهاییتر باشد، ارزش افزوده بیشتری ایجاد میشود. اگر مواد معدنی بدون فرآوری صادر شوند، در واقع بخش مهمی از ارزش اقتصادی و فرصتهای اشتغال را از دست دادهایم.
توسعه صنایع فرآوری، تولید محصولات با فناوری بالاتر و تکمیل زنجیره ارزش باید به یک سیاست ملی تبدیل شود. این مسیر هم ارزآوری بیشتری دارد و هم اشتغال پایدار ایجاد میکند.
• نقش بخش خصوصی را در عبور از این چالشها چگونه ارزیابی میکنید؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: بخش خصوصی موتور محرک توسعه معدن است، اما این موتور زمانی میتواند با قدرت حرکت کند که فضای کسبوکار قابل پیشبینی باشد.
سرمایهگذار نیاز دارد بداند قوانین، مقررات، حقوق دولتی و سیاستهای صادراتی ثبات دارند. هرچه تصمیمات اقتصادی قابل پیشبینیتر باشند، سرمایه بیشتری وارد بخش معدن خواهد شد و پروژههای توسعهای با سرعت بیشتری اجرا میشوند.
• اگر بخواهید در یک جمله، راهبرد آینده معدن ایران را بیان کنید، آن جمله چیست؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: راهبرد آینده معدن ایران باید بر چهار محور استوار باشد: **انرژی پایدار، فناوری نوین، سرمایهگذاری مستمر و تکمیل زنجیره ارزش.**
اگر این چهار محور همزمان دنبال شوند، صنعت معدن میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد کشور تبدیل شود؛ صنعتی که علاوه بر ایجاد اشتغال و ارزآوری، نقش مهمی در رشد تولید ملی و توسعه مناطق کمتر برخوردار ایفا خواهد کرد.
• سخن پایانی؟
دکتر مسعود اسدی طاهری: معدن فقط استخراج سنگ از دل زمین نیست؛ معدن، سرمایهگذاری برای آینده کشور است. هر تصمیمی که امروز در حوزه انرژی، فناوری، اکتشاف و سرمایهگذاری گرفته شود، نتیجه آن را در دهههای آینده خواهیم دید.
اگر نگاه بلندمدت داشته باشیم و از ظرفیت بخش خصوصی، دانش فنی و فناوریهای نوین استفاده کنیم، میتوانیم جایگاه ایران را در بازار جهانی مواد معدنی به شکل قابل توجهی ارتقا دهیم.
معرفی شرکت مجتمع معادن مس تکنار
شرکت مجتمع معادن مس تکنار از مجموعههای فعال در حوزه معدن و صنایع معدنی کشور است که با تمرکز بر ظرفیتهای معدنی و بهویژه حوزه مس، در مسیر توسعه فعالیتهای معدنی، افزایش بهرهوری، استفاده از ظرفیتهای تخصصی و حرکت به سمت توسعه پایدار فعالیت میکند.
این شرکت با تکیه بر ظرفیتهای معدنی، نیروی انسانی متخصص و رویکرد توسعهمحور، تلاش دارد ضمن استفاده بهینه از ذخایر معدنی، زمینه را برای افزایش تولید، ایجاد ارزش افزوده و توسعه فعالیتهای مرتبط با زنجیره معدن و صنایع معدنی فراهم کند.
رویکرد شرکت مجتمع معادن مس تکنار در سالهای اخیر بر این اصل استوار است که توسعه معدن تنها به استخراج منابع محدود نمیشود؛ بلکه اکتشاف، بهرهبرداری اصولی، ارتقای بهرهوری، استفاده از فناوریهای نوین، توسعه زیرساختها و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش، بخشهای جداییناپذیر توسعه پایدار معدنی هستند.
این شرکت با نگاه به آینده و با هدف بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای موجود، توسعه فعالیتهای معدنی و ایجاد ارزش اقتصادی پایدار را دنبال میکند؛ مسیری که میتواند در کنار تقویت تولید و اشتغال، نقش مؤثری در توسعه اقتصادی مناطق دارای ظرفیت معدنی و تقویت جایگاه صنعت معدن در اقتصاد کشور داشته باشد.
شرکت مجتمع معادن مس تکنار در سال ۱۳۸۴ در راستای فعالیت در زمینه اکتشاف، استخراج و فرآوری معادن ثبت و شروع به فعالیت نمود. این شرکت در حال حاضر دارای پروانه بهره برداری معدن پلی متال به مساحت تقریبی ۲۹۶۰۰۰۰۰ متر مربع واقع در شهرستان بردسکن استان خراسان رضوی است. همچنین این شرکت دارای دو خط تولید کنسانتره مس، یک خط مکانیزه تولید کنسانتره فلوتاسیون و یک خط سنتی تولید کنسانتره لیچینگ می باشد.