به گزارش جامعه ایده آل؛، شبکه ملی تلویزیون ژاپن (NHK) در قالب مجموعه مستند تولیدی خود با عنوان «بازتاب قرن در تصویر»، برنامه‌ای ۴۴ دقیقه و ۴۵ ثانیه‌ای با عنوان «ایران و آمریکا، و سپس ژاپن: یک قرن بر سر نفت» پخش کرد.
 این مجموعه مستندها هر دوشنبه شب ساعت ۲۲:۰۰ از معبر شبکه  NHKپخش و از جمله برنامه‌های پربیننده شبکه ملی ژاپن به شمار می‌رود.
روایت مستند یک قوس تاریخی منسجم را از اواخر دوره قاجار تا رویدادهای نظامی فوریه ۲۰۲۶ طی می‌کند. توالی بخش‌های اصلی به ارایه تصاویر آرشیوی دوران قاجار و آغاز حضور قدرت‌های غربی در منابع نفتی ایران بوده و در روایتی تقویمی به مسائلی چون نهضت ملی شدن نفت در سال ۱۹۵۱، تهدید نظامی بریتانیا در خلیج فارس، و اقدام شجاعانه شرکت ژاپنی «ایدمیتسو» در شکستن محاصره دریایی و خرید نفت ایران می‌پردازد.
دوران پهلوی اول و دوم در این مجموعه تاریخی به صنعتی شدن، توسعه و تعمیق روابط با غرب؛ مداخله آمریکا و کودتای ۱۹۵۳ علیه مصدق پرداخته و در ادامه موضوع وقوع انقلاب اسلامی ایران را در سال ۱۹۷۹ به عنوان نقطه گسست بنیادین در مناسبات ایران–آمریکا مطرح می‌کند.
گروگان‌گیری سفارت آمریکا در تهران، تشکیل سپاه پاسداران به مثابه نماد تقابل بلندمدت و همچنین روایت گوشه‌هایی از جنگ 12 روزه، جنگ رمضان و در ادامه حمله ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آمریکا به دبستان دخترانه شجره طیبه در میناب از جمله بخش‌های  تصویری این مستند هستند.
*سکانس پایانی: یک نقطه طلایی*
انتخاب سکانس پایانی مستند با نمایش تصویری از قبور 168 دانش‌آموزان شهرستان میناب در نخستین روز حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به خاک کشورمان به دلیل اثرگذاری خودش شروعی برای تعمق مخاطبان این شبکه تلویزیونی است. قاب‌بندی نهایی بر حسب گزارش مستند رسانه‌های معتبر بین‌المللی از جمله گاردین، نیویورک‌تایمز، الجزیره و رویترز در تایید «نقض صریح حقوق بشردوستانه » شاید به نوعی موید این پیام ضمنی به مخاطبان ژاپنی باشد که کودکانی که امروز کشته می‌شوند، حلقه پایانی همان زنجیر تسلط و مقاومتی هستند که در مستند روایت آن از نظر گذشت.
از سوی دیگر مستند به صراحت از نشان دادن ایران مدرن و شهرهای صنعتی، زندگی روزمره مردم، پیشرفت‌های علمی و فرهنگی خودداری می‌کند. این «غیاب» یک انتخاب تحریریه‌ای است با این پیامد مشخص که بیننده ایران را نه به عنوان یک کشور زنده و پیچیده، بلکه به عنوان یک موضوع حل‌نشده تاریخی و یک قربانی جنگ در ذهن نگه دارد.
این چارچوب‌بندی از منظر دیپلماسی عمومی واجد دوگانگی است، یعنی در عین حال که همدردی با قربانیان ایرانی را برمی‌انگیزد، فرصت معرفی ایران مدرن و دستاوردهای آن را از ذهن مخاطب می‌زداید.
آن چه حایز اهمیت است زمان پخش این مستند است که درست در شرایطی روی آنت می‌رود که جامعه ژاپن به دلیل بسته شدن تنگه هرمز و بحران انرژی ناشی از درگیری نظامی اخیر، نسبت به وابستگی انرژی خود به خلیج فارس حساس‌تر از هر زمان دیگری است.
در چنین بستری، تصویر «ژاپنی که در ۱۹۵۱ فشار انگلیس را به جان خرید و به ایران وفادار ماند» به مخاطب امروزی پیامی می‌دهد ژاپن و ایران پیشینه مستقل و مشترکی در برابر فشار قدرت‌های بزرگ دارند.
برخلاف رویکرد غالب رسانه‌های مطرج در جهان، این بار شبکه NHK  در مستند خود، ایران را در موضع قربانی قدرت‌های بزرگ قرار می‌دهد، نه دشمن و نه تهدید! انتخاب موضعی که آمریکا در آن نقش مداخله‌گر و برهم‌زننده توازن منطقه‌ای دارد روایتی است که با ادراک عمومی بخشی از جامعه ژاپن همخوانی دارد.
به گفته شهروز فلاحت‌پیشه، رایزن فرهنگی کشورمان در توکیو، این مستند در حال حاضر یکی از معدود محصولات رسانه ملی ژاپن است که روایتی به نسبت همدلانه از ایران ارائه می‌دهد و به همین دلیل، از منظر دیپلماسی عمومی، یک فرصت قابل توجه محسوب می‌شود.
از منظر این مسئول فرهنگی مستند NHK درباره یک قرن تاریخ نفت ایران، ژاپن و آمریکا، فراتر از یک برنامه تاریخی است که با اتصال تاریخ یکصد ساله ایران به تصاویری از قبور دانش‌آموزان مینابی در سال ۲۰۲۶، یک موضع‌گیری تا حدودی حمایتی درباره رویدادهای جاری ارایه می‌دهد.

کلمات کلیدی