کتابخانه دیگر فقط جای قفسه کتاب نیست/ نهاد در دو سال اخیر مسیرش را به سمت محله و مردم تغییر داده
تاریخ: ۲۸ آبان ۱۴۰۵ ساعت: 22:53:51


https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/b54d5507f0bf3c85b7c3aecfb3f33280.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/9f3bdf1dd4a60bacfef598f66259b6a0.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/dc7cf81744edf3f5b63dd67fc77468ea.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/ecb6c576ddd3b2b22f4145d19f597d64.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/31df47a0a36307bb66222066e8d4e005.jpg

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/4e1b207f796b4e9e1ea4cad34b324e80.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/f465f69da6c92312814cfe6a796f179e.gif

https://jamehideal.ir/assets/uploads/Ads/main/ce516690fd1692d32f60002f0db0964d.jpg

logo-samandehi


کد خبر : 116774 || تاریخ : ۱۴۰۵/۰۸/۲۴ ۱۵:۲۲                 ادبیات و نشر

آزاده نظربلنددبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور:

کتابخانه دیگر فقط جای قفسه کتاب نیست/ نهاد در دو سال اخیر مسیرش را به سمت محله و مردم تغییر داده


آزاده نظربلنددبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در مراسم روز کتاب و کتابدار، با معرفی دستاوردهای دوره اخیر، گفت: ما در این مدت تلاش کرده‌ایم کتابخانه را از یک ساختمان پر از کتاب به فضایی زنده برای یادگیری و گفت‌وگو تبدیل کنیم؛ فضایی که مرزهای جغرافیایی و اقتصادی را در برابر دسترسی مردم به کتاب بردارد و در زندگی روزمره محله‌ها حضوری واقعی داشته باشد.


کتابخانه دیگر فقط جای قفسه کتاب نیست/ نهاد در دو سال اخیر مسیرش را به سمت محله و مردم تغییر داده

به گزارش جامعه ایده آل؛آزاده نظربلند در ابتدای سخن خود با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب، بیان کرد: روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار را با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب آغاز می‌کنم؛ شخصیتی که به‌حق ایشان را کتاب‌خوان‌ترین رهبران جهان دانسته‌اند. انس عمیق و مستمر ایشان با کتاب، گستره مطالعاتشان در حوزه‌های گوناگون ادبیات، شعر، تاریخ و اندیشه و شناخت دقیقشان از آثار و نویسندگان، از وجوه برجسته شخصیت علمی و فرهنگی ایشان بود. برای ما در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، این نگاه حامل پیامی روشن و مسئولیتی ماندگار است: کتاب باید در متن زندگی جامعه حضور داشته باشد و کتاب‌خوانی باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود.

 گذار از الگوی کتابخانه‌محور به جامعه‌محور

نظربلند افزود: سال گذشته، در همین مناسبت، درباره ظرفیت کتابخانه‌های عمومی برای خلق ارزش و بازدهی سرمایه‌گذاری فرهنگی صحبت کردم. بر اساس سنجش ارزش‌آفرینی کتابخانه‌های عمومی، سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند ارزشی اقتصادی و اجتماعی فراتر از میزان سرمایه‌گذاری اولیه ایجاد کند. امروز، پس از کمتر از بیست و سه ماه مسئولیت در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، می‌خواهم از مسیری صحبت کنم که با هدف تبدیل این ظرفیت‌ها به فرصت‌هایی واقعی و اثرگذار در جامعه دنبال شده است.

وی گفت: جهت‌گیری اصلی، گذار از الگوی «کتابخانه‌محور» به الگوی «جامعه‌محور» بوده است. در این رویکرد، کتابخانه علاوه بر آنکه مکانی برای نگهداری و امانت کتاب است، نهادی اجتماعی و فرهنگی است که باید متناسب با نیازهای جامعه حرکت کند، فرصت دسترسی به کتاب و خدمات کتابخانه‌ای را گسترش دهد، زمینه تعامل و یادگیری را فراهم آورد و در زندگی فرهنگی و اجتماعی مردم حضوری مؤثر داشته باشد.

توسعه عادلانه خدمات و توجه به مناطق کم‌برخوردار

دبیرکل نهاد اظهار کرد: مبنای این تحول، توسعه عادلانه خدمات و توجه ویژه به مناطق کم‌برخوردار بوده است؛ چراکه دسترسی به کتاب، دانش و فرصت‌های یادگیری نباید تابع محل زندگی، وضعیت اقتصادی یا موقعیت اجتماعی افراد باشد. کتابخانه عمومی باید نهادی فراگیر و محله‌محور باشد که امکان بهره‌مندی از خدمات فرهنگی را برای همه فراهم می‌کند. یکی از جلوه‌های روشن این رویکرد، توسعه کتابخانه‌های عمومی سیار است که امروز شاهد بهره‌برداری از بزرگ‌ترین شبکه کتاب‌رسانی کشور بودیم.

 بیش از دو برابر شدن ظرفیت کتابخانه‌های سیار

نظربلند گفت: در دی‌ماه ۱۴۰۳، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ۵۷ کتابخانه عمومی سیار در اختیار داشت. طی بیست و دو ماه گذشته، ۲۵ دستگاه به این ظرفیت افزوده شد و امروز با بهره‌برداری از ۳۴ کتابخانه سیار جدید، شمار این کتابخانه‌ها به ۱۱۶ دستگاه رسید؛ یعنی بیش از دو برابر شدن ظرفیت کتابخانه‌های سیار کشور و توسعه جمعیت تحت پوشش این خدمات از ۳ میلیون و ۴۵ هزار نفر به حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر و بهره‌مندی همه استان‌های کشور از خدمات کتابخانه عمومی سیار.

وی افزود: سال گذشته، در همین مناسبت، نهاد ۴۲۲۹ نقطه خدمت کتابخانه‌ای در سراسر کشور داشت. این تعداد امروز به ۴۴۹۶ نقطه رسیده است و با استقرار کتابخانه‌های سیار جدید، شبکه خدمات کتابخانه‌ای کشور به ۴۷۷۵ نقطه خدمت گسترش خواهد یافت؛ رشدی حدود ۱۳ درصد نسبت به سال گذشته و ۲۲ درصد در دولت چهاردهم که در پرتو همراهی و حمایت دولت محقق شده است.

 توسعه و بهسازی فضاها و تقویت منابع کتابخانه‌ای

نظربلند با اشاره به اینکه در کنار توسعه دسترسی، به کیفیت فضاهای کتابخانه‌ای نیز توجه شده است، افزود: در بیست و دو ماه گذشته، ۷۰ کتابخانه جدید با زیربنایی بالغ بر ۲۵ هزار مترمربع به بهره‌برداری رسیده و ۶۳ کتابخانه با زیربنایی بالغ بر ۷۰ هزار مترمربع بازطراحی شده‌اند. البته تحول کتابخانه صرفاً به توسعه و بهسازی فضاها محدود نبوده است. هم‌زمان، تقویت منابع کتابخانه‌ای و گسترش فعالیت‌های ترویجی، آموزشی و محتوایی دنبال شده است تا کتابخانه‌ها به محیط‌هایی زنده برای ترویج خواندن، گفت‌وگو، یادگیری، خلاقیت و مشارکت اجتماعی تبدیل شوند. برگزاری برنامه‌های فرهنگی و ادبی، نشست‌های کتاب‌خوانی، فعالیت‌های مرتبط با کودکان و نوجوانان و برنامه‌های متناسب با گروه‌های مختلف مخاطب، بخشی از این رویکرد است.

 پی‌ریزی مبانی تحولی پایدار

دبیرکل نهاد تصریح کرد: آنچه در این بیست و دو ماه انجام شده، مجموعه‌ای از اقدامات پراکنده و مقطعی نبوده است. تلاش شده مبانی تحولی پایدار در مأموریت و کارکرد کتابخانه‌های عمومی پی‌ریزی شود؛ تحولی که در آن، کتابخانه از یک مکان ثابت به خدمتی فراگیر، از یک مرکز امانت کتاب به کانون یادگیری و مشارکت اجتماعی و از نهادی متکی بر مراجعه مخاطب به نهادی پاسخگو به نیازهای جامعه تبدیل شود.

 سه اولویت برای تداوم و تعمیق تحول

نظربلند با بیان اینکه تداوم و تعمیق این مسیر، به پشتیبانی و همراهی مجموعه دولت و سایر ارکان حاکمیت نیاز دارد، سه موضوع را از اهمیت ویژه برشمرد:

نخست، تأمین منابع مالی پایدار و متنوع برای نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تا امکان برنامه‌ریزی بلندمدت، توسعه زیرساخت‌ها و توزیع متوازن خدمات فراهم شود.

دوم، بهره‌گیری از ظرفیت مسئولیت اجتماعی دستگاه‌های اجرایی و بنگاه‌های اقتصادی و هدایت بخشی از این ظرفیت به توسعه، تجهیز و بهسازی کتابخانه‌های عمومی، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار.

سوم، تقویت حمایت‌های مادی و معنوی از کتابداران و نیروی انسانی نهاد؛ چراکه هیچ تحول پایداری بدون توجه به سرمایه انسانی آن محقق نخواهد شد. کتابداران، مهم‌ترین حلقه ارتباط کتابخانه با جامعه و پیشران اصلی تحقق این تحول هستند.

 کتابخانه، سرمایه‌گذاری برای تاب‌آوری ملی

نظربلند همچنین گفت: همه ما باور داریم کتابخانه عمومی از مهم‌ترین نهادهایی است که می‌تواند پیوند نسل‌های امروز و آینده را با میراث فکری، تاریخی و تمدنی ایران و آموزه‌های فرهنگی و دینی حفظ و تقویت کند. جامعه‌ای که ریشه‌های تاریخی و تمدنی خود را می‌شناسد، از سرمایه فکری و فرهنگی خویش آگاه است و از قدرت تحلیل و تشخیص برخوردار است، در مواجهه با بحران‌ها و تهدیدها نیز ظرفیت بیشتری برای همبستگی، ایستادگی و بازسازی خواهد داشت. از این منظر، توسعه کتابخانه‌های عمومی صرفاً توسعه یک خدمت فرهنگی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای تقویت بنیان‌های فرهنگی و اجتماعی و ارتقای تاب‌آوری ملی است.

 سپاس از همراهان

دبیرکل نهاد در پایان، با تأکید بر اینکه توسعه شبکه کتابخانه‌های سیار کشور و بهره‌برداری از ۳۴ خودروی جدید، حاصل تلاش مجموعه همکاران نهاد و کتابداران سراسر کشور و نیز حمایت دولت چهاردهم و وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی بوده است، بیان کرد: تأمین و تخصیص هزینه خرید خودروها با همراهی سازمان برنامه و بودجه کشور و مجلس شورای اسلامی، به‌ویژه کمیسیون برنامه و بودجه و کمیسیون فرهنگی، و تأمین کتاب‌ها نیز با حمایت بنیاد برکت انجام شده است. از همه این مجموعه‌ها و همراهی‌های ارزشمند صمیمانه سپاسگزارم و امیدوارم این همت جمعی مبارک ایران عزیز و مردم شریف، نجیب و سرافرازش باشد.

انتهای پیام/



کلمات کلیدی


captcha