کمندی: از «داده به‌عنوان دارایی» به «داده به‌عنوان محصول»؛ پارادایم‌شکنی در حکمرانی داده

دبیر دومین دوره کنفرانس حکمرانی داده و هوش مصنوعی در مواجهه با فناوری‌های نوظهور، در ابتدای این نشست بر ضرورت عبور از نگاه سنتی و حرکت به‌سوی رویکرد سازمانی در حوزه هوش مصنوعی تأکید نمود. وی با اشاره به اینکه هوش مصنوعی نباید صرفاً به‌عنوان یک ابزار جانبی تلقی شود، بیان داشت: این فناوری باید به‌مثابه یک دارایی استراتژیک و ارزش‌افزوده در ساختارهای موجود تعریف و ادغام گردد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به برگزاری این همایش در شرایطی که از دوره قبل تاکنون تحولات و چالش‌های متعددی رخ داده است، ابراز امیدواری نمود که این مسیر به‌صورت منظم و سالانه ادامه یابد.

وی در تشریح مهم‌ترین روندهای حوزه حکمرانی داده و هوش مصنوعی، بر گذر از پارادایم «داده به‌عنوان دارایی» به «داده به‌عنوان محصول» تأکید کرد و گفت: در گذشته همواره بر این باور بودیم که داده باید به‌عنوان یک دارایی سازمانی دیده شود؛ اما این نگاه اکنون تغییر کرده است. وی افزود: وقتی داده صرفاً به‌عنوان دارایی تلقی می‌شود، به‌طور ناخودآگاه تمایل به انحصارطلبی در قبال آن پدید می‌آید و ارزش‌آفرینی از آن در اولویت قرار نمی‌گیرد.

دبیر همایش با مقایسه این دو رویکرد، توضیح داد: اما وقتی داده به‌عنوان یک محصول و پروژه در نظر گرفته شود، نقش آن فراتر می‌رود؛ همان‌گونه که یک مدیر محصول تمایل دارد محصولش مورد استفاده قرار گیرد و آن را معرفی کند. وی به‌عنوان نمونه، اشاره نمود که یکی از سازمان‌ها (سازمان فضایی) اعلام کرده است که داده‌هایی در اختیار دارد و به‌دنبال تجاری‌سازی و شناسایی مشتریان این داده‌هاست تا آنها را در اختیار نیازمندان قرار دهد.

آقای کمندی با تأکید بر لزوم ایجاد فضایی مناسب برای اشتراک‌گذاری و گردش داده‌ها، خاطرنشان نمود: باید از نگاه «این داده محرمانه است و به هیچ‌کس نمی‌دهیم» عبور کرد و فضایی فراهم آورد که داده‌ها به‌اشتراک گذاشته شده و گردش پیدا کنند.

وی در ادامه به تغییر نگاه از «داده‌محوری» به «مدیریت داده» اشاره کرد و گفت: در سطح ملی و سازمانی، به‌ویژه در بحث تعامل‌پذیری، همواره بر مدیریت داده‌ها و تبادل آنها میان سازمان‌ها تأکید می‌شود؛ اما روندهای جدید بر این نکته تأکید دارند که تبادل داده باید با هدف پاسخ به پرسش‌های «در داده چه چیزی نهفته است؟» و «داده به چه دردی می‌خورد؟» باشد و به‌جای تبادل صرف داده، تبادل دانش و مستندات میان دستگاه‌ها صورت گیرد.

صدر: تا صحت داده‌ها تضمین نشود، حکمرانی داده در آستانه می‌ماند

محسن صدر، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، در این نشست، صحت اطلاعات هویتی و اقامتی را پیش‌شرط اصلی تحقق حکمرانی داده در کشور معرفی نمود. وی با اشاره به اینکه در بسیاری از سازمان‌ها، افراد نشانی‌های متفاوتی را ثبت کرده‌اند، بیان داشت: هرچند اطلاعات هویتی از طریق کد ملی قابل شناسایی است، اما اطلاعات مربوط به محل سکونت لزوماً به‌صورت یکپارچه ثبت نشده و این ناهم‌خوانی، موانع اساسی در مسیر ارائه خدمات دولتی ایجاد می‌کند.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با تشریح سازوکار «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند»، اعلام نمود: در این راستا از شهروندان درخواست شده است تا اطلاعات نشانی خود را بررسی و صحت آن را تأیید نمایند. وی افزود: در صورتی که نشانی ثبت‌شده صحیح باشد، مبنای ارائه خدمات قرار می‌گیرد و در صورت تغییر محل سکونت، امکان اصلاح اطلاعات از طریق سازوکارهای مشخص فراهم است.

آقای صدر با اشاره به میزان استقبال عمومی از این طرح، اظهار داشت: در بازه زمانی حدود یک‌ونیم‌روزه، نزدیک به سه میلیون سرپرست خانوار وارد پنجره ملی خدمات دولت هوشمند شده و به پنج پرسش، از جمله بررسی و تأیید نشانی محل سکونت، پاسخ داده‌اند. وی با تأکید بر ضرورت تبدیل صحت داده‌ها به یک مطالبه عمومی، افزود: برای تحقق حکمرانی داده، باید از داده‌های پراکنده و گاه نادرست عبور کرده و به سمت داده‌های معتبر و قابل استفاده حرکت کرد؛ مسیری که مستلزم همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی و مردم است.

تفکیک «مدیریت داده» از «حکمرانی داده»؛ مالکیت به معنای انحصار نیست

رئیس سازمان فناوری اطلاعات در بخش دیگری از سخنان خود، با تفکیک میان مفاهیم «مدیریت داده» و «حکمرانی داده»، خاطرنشان نمود: مدیریت داده تنها بخشی از فرایند حکمرانی است و برای تحقق حکمرانی داده، ایجاد استانداردهای مشخص و تسهیل جریان صحیح داده‌ها الزامی است. وی تصریح کرد: اگر داده‌های معتبر و استاندارد در اختیار داشته باشیم و امکان گردش صحیح آنها فراهم شود، می‌توانیم از ظرفیت‌های موجود به‌صورت مؤثر بهره‌برداری نماییم.

آقای صدر با اشاره به مفهوم «مالکیت داده»، بیان داشت: مالکیت داده به معنای محصور کردن و جلوگیری از استفاده دیگران از آن نیست. وی افزود: اگر داده‌های کلان و ارزشمند را صرفاً برای جلوگیری از دسترسی دیگران ذخیره کنیم، این اطلاعات همچون اسناد کاغذی در بایگانی دستگاه‌ها بلااستفاده باقی خواهند ماند؛ لذا باید با رعایت الزامات امنیتی، امکان گردش و استفاده صحیح از داده‌ها فراهم گردد.

زیرساخت‌های پردازشی، گلوگاه توسعه هوش مصنوعی در ایران

رئیس سازمان فناوری اطلاعات در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به گسترش هوش مصنوعی، از ضرورت نگاه راهبردی به این فناوری سخن گفت و اظهار داشت: صرف استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به معنای بهره‌برداری درست از ظرفیت‌های آن نیست. وی افزود: لازم است به‌جای اجرای پروژه‌های پراکنده، بر مسائل واقعی کشور تمرکز شده و پروژه‌های اساسی و هدفمند تعریف شوند.

آقای صدر با اشاره به محدودیت‌های زیرساختی، خاطرنشان نمود: زیرساخت‌های پردازشی کشور برای پاسخگویی به تمامی نیازهای حوزه هوش مصنوعی هنوز کافی نیست و با محدودیت‌هایی نظیر تأمین پردازنده‌های گرافیکی روبه‌رو هستیم. وی توسعه هوش مصنوعی در کشور را منوط به برنامه‌ریزی اساسی برای تأمین زیرساخت‌ها، استفاده صحیح از داده‌ها و مشارکت فعال متخصصان و دانشگاه‌ها دانست.

مقدمی: از تحلیل داده تا «بینش ماشین»؛ هوش مصنوعی باید تصمیم‌ساز باشد، نه صرفاً نمایش‌دهنده

مقدمی، مدیرکل توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی وزارت نفت، در این نشست با اشاره به روند توسعه دولت الکترونیک و حکمرانی داده در کشور، بیان نمود: در حوزه دولت الکترونیک، بخش مهمی از مسیر اتصال دستگاه‌ها و ایجاد شبکه‌ای قابل اتکا طی شده است و اکنون دستگاه‌های اجرایی در تلاش هستند تکالیف خود را در حوزه حاکمیت داده انجام دهند.

وی با بیان اینکه هنوز تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد، افزود: گام بعدی، استفاده از هوش مصنوعی برای گذار از تحلیل داده به مرحله‌ای است که می‌توان آن را «بینش» نامید؛ مرحله‌ای که در آن، ماشین به ما کمک می‌کند روابط و الگوهایی را شناسایی کنیم که ممکن است در نگاه نخست قابل مشاهده نباشند.

مثال مصرف انرژی در پالایشگاه‌ها؛ از مشاهده تا تصمیم‌سازی

مقدمی برای تشریح تفاوت تحلیل داده و بینش ماشین، به مثال مصرف انرژی در واحدهای پالایشی اشاره نمود و گفت: فرض کنید مصرف انرژی یک واحد نفتی افزایش پیدا کرده است. در مرحله نخست، صرفاً افزایش مصرف را مشاهده می‌کنیم؛ اما با استفاده از تحلیل داده‌ها می‌توان چندین متغیر را هم‌زمان بررسی کرد و به برآوردها و نتایجی رسید که پیش از این به آن‌ها دسترسی نداشتیم.

وی توضیح داد: در مرحله بعد، باید بتوانیم علت افزایش مصرف را شناسایی کنیم؛ برای مثال، مشخص شود که آیا افزایش مصرف ناشی از بروز مشکل در ماشین‌آلات، کاهش کیفیت سوخت یا وجود نشتی است. هوش مصنوعی می‌تواند در شناسایی این عوامل و ارائه راهکارها به ما کمک کند.

این مقام وزارت نفت با بیان اینکه تصمیم‌گیری در چنین شرایطی تنها به شناسایی علت محدود نمی‌شود، افزود: پس از شناسایی عوامل، باید درباره ادامه یا توقف تولید تصمیم گرفت. ممکن است ادامه تولید با مصرف فعلی به‌صرفه نباشد، اما توقف تولید نیز به دلیل تعهدات سازمانی هزینه‌هایی به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، باید همه جوانب، از هزینه‌های تولید تا تعهدات و منافع سازمان، در تصمیم‌گیری لحاظ شوند.

مقدمی با اشاره به همین موضوع گفت: پرسش اصلی درباره آینده هوش مصنوعی این است که چگونه می‌توان از ظرفیت آن برای رسیدن به بینش استفاده کرد. وی افزود: به اعتقاد من، به‌جای تمرکز صرف بر بینایی ماشین، باید به سمت بینش ماشین حرکت کنیم؛ یعنی بتوانیم مجموعه داده‌ها، محدودیت‌ها و ملاحظات را به‌گونه‌ای در اختیار سامانه‌های هوش مصنوعی قرار دهیم که در تصمیم‌سازی و ارزیابی گزینه‌های مختلف به ما کمک کنند.

وی در عین حال تأکید نمود که در شرایط کنونی، تصمیم‌گیری نهایی نباید به‌طور کامل به ماشین واگذار شود و نقش انسان در ارزیابی نتایج و انتخاب مسیر مناسب همچنان اهمیت دارد.

حکمرانی داده باید ارزش اقتصادی بسازد، نه صرفاً سامانه راه بیندازد

مدیرکل توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی وزارت نفت در بخش دیگری از سخنان خود، ایجاد ارزش اقتصادی را از اهداف اساسی حکمرانی داده و تحول دیجیتال دانست و گفت: حکمرانی داده دست‌کم از دو مسیر می‌تواند برای سازمان ارزش‌آفرینی کند؛ نخست، فراهم کردن بستری برای توسعه فعالیت‌ها و خدمات دیگر و دوم، ایجاد امکان بهره‌برداری اقتصادی از داده‌ها، از جمله از طریق ارائه داده‌های قابل انتشار به متقاضیان.

وی با اشاره به ظرفیت داده‌های دستگاه‌های اجرایی برای ارائه خدمات به بخش‌های دیگر افزود: داده‌های معتبر و قابل اتکا، در صورت فراهم بودن چارچوب‌های لازم، می‌توانند برای کسب‌وکارها و نهادهایی که به ارزیابی اعتبار مالی یا ارائه خدمات نیاز دارند، ارزشمند باشند. بنابراین، حکمرانی داده را باید به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های ایجاد ارزش اقتصادی در سازمان‌ها در نظر گرفت.

مقدمی با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال نیز باید به نتایج ملموس منجر شود، اظهار کرد: پروژه‌های تحول دیجیتال باید سازمان را متحول کنند و این تحول باید در قالب پروژه‌هایی مشخص و دارای خروجی قابل ارزیابی تحقق یابد. وی افزود: اگر این پروژه‌ها ارزشی برای سازمان ایجاد نکنند، عملاً هدف اصلی تحول دیجیتال محقق نشده است.

وی ادامه داد: منظور از ارزش اقتصادی صرفا‌ً درآمد ریالی نیست، بلکه افزایش سرعت انجام کارها، بهبود کیفیت خدمات، ارتقای بهره‌وری و افزایش رفاه اقتصادی را نیز شامل می‌شود. بر همین اساس، اگر حکمرانی داده، تحول دیجیتال و هوش مصنوعی نتوانند به ایجاد ارزش منجر شوند، در تحقق هدف اصلی خود با مشکل مواجه خواهند شد.

تحول دیجیتال بدون بازتعریف ساختار سازمانی، شعار باقی می‌ماند

مقدمی با اشاره به ضرورت هماهنگی میان ساختار سازمانی و برنامه‌های تحول دیجیتال، گفت: اگر قرار باشد مأموریت‌های یک سازمان تغییر کند، اما ساختار آن ثابت بماند، نمی‌توان انتظار داشت پروژه‌های تحول دیجیتال به‌درستی اجرا شوند. ساختار سازمان باید متناسب با مأموریت‌های آن شکل بگیرد.

وی برای تشریح این موضوع به تفاوت ساختار کسب‌وکارهای سنتی حمل‌ونقل با پلتفرم‌هایی مانند اسنپ اشاره نمود و افزود: با تغییر شیوه ارائه خدمات، ساختارهای جدیدی شکل می‌گیرند. بنابراین، وقتی مأموریت سازمان تغییر می‌کند، معماری سازمانی، پروژه‌های تحول دیجیتال و حتی داده‌هایی که تولید می‌شوند نیز باید متناسب با مأموریت‌های جدید بازتعریف شوند.

مدیرکل توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی وزارت نفت با اشاره به پیچیدگی ساختار صنعت نفت، اظهار کرد: در این صنعت، شرکت‌های زیرمجموعه هر یک حوزه فعالیت و داده‌های خاص خود را دارند و به همین دلیل، حکمرانی داده باید با توجه به ویژگی‌های این اکوسیستم طراحی شود.

وی افزود: زنجیره ارزش صنعت نفت، گاز و پتروشیمی از بخش‌هایی مانند اکتشاف و تولید تا انتقال، فروش، توزیع و مصرف را در بر می‌گیرد. هر یک از این بخش‌ها محیط عملیاتی و داده‌های متفاوتی دارند و ایجاد یک سکوی دیجیتال یکپارچه برای صنعت نفت، به هماهنگی میان این بخش‌ها و تعریف سازوکارهای مناسب برای تبادل داده نیازمند است.

مقدمی با اشاره به پروژه‌های مرتبط با سکوی دیجیتال صنعت نفت، گفت: این پروژه‌ها باید در نهایت خروجی مشخص و اثرگذار داشته باشند و بتوان میزان ارزش ایجادشده برای صنعت را ارزیابی کرد. وی افزود: یکی از موضوعات قابل بررسی در این زمینه، ظرفیت داده‌های صنعت نفت برای ایجاد ارزش اقتصادی از طریق توسعه خدمات و بهره‌برداری از داده‌های قابل انتشار است.

هر سامانه‌ای را نمی‌توان «هوشمند» نامید

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت تعریف دقیق مفهوم هوشمندسازی، گفت: صرف راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیکی و مکانیزه به معنای هوشمندسازی نیست. اگر سامانه‌ای از قابلیت‌های هوش مصنوعی در تصمیم‌سازی استفاده نمی‌کند، بهتر است بدون تعریف دقیق، عنوان هوشمند برای آن به کار نرود.

مقدمی با اشاره به تجربه خود در حوزه فناوری اطلاعات، اظهار کرد: باید میان سامانه‌های صرفا‌ً مکانیزه و سامانه‌هایی که می‌توانند در تحلیل داده‌ها، شناسایی روابط پنهان و تصمیم‌سازی نقش داشته باشند، تفاوت قائل شد.

وی افزود: یافته‌های ماشین لزوماً به‌تنهایی ما را به هدف نمی‌رسانند و باید نتایج حاصل از تحلیل هوش مصنوعی را با ملاحظات و اهداف سازمانی تطبیق داد. در شرایط کنونی، ضروری است نقش انسان در تصمیم‌گیری پررنگ باقی بماند و از ظرفیت ماشین برای ارتقای کیفیت تصمیم‌سازی استفاده شود.

مدیرکل توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی وزارت نفت در پایان ابراز امیدواری نمود که موضوع حرکت از تحلیل داده به سمت بینش ماشین، به‌عنوان یکی از زمینه‌های پژوهشی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری مورد توجه قرار گیرد تا امکان توسعه روش‌هایی فراهم شود که فراتر از تحلیل‌های متعارف، به تصمیم‌سازی دقیق‌تر در سازمان‌ها کمک کنند.

شاه‌حسینی: هوش مصنوعی، ۸ سال استانداردسازی را در ۳ سال فشرده کرد

شهریار شاه‌حسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، در ادامه این نشست، با ارائه‌ای مفصل، به تشریح روندهای بین‌المللی حاکم بر حوزه حکمرانی داده و هوش مصنوعی پرداخت. وی با مقایسه سرعت شکل‌گیری روندها در حوزه‌های مختلف، اظهار داشت: در حوزه هوش مصنوعی، فرایندی که پیش‌تر ممکن بود حدود هشت سال زمان ببرد، طی دو تا سه سال به مرحله‌ای مشابه رسیده است. وی یکی از دلایل اصلی این تسریع را بهره‌گیری از چارچوب‌ها و تجربیات به‌دست‌آمده در روندهای بین‌المللی پیشین برشمرد.

از چالش مشترک تا سند نهایی؛ آناتومی یک روند بین‌المللی

آقای شاه‌حسینی در تشریح سازوکار پیدایش روندهای بین‌المللی، توضیح داد: این فرایند عموماً با شناسایی چالش‌ها و مسائل مشترک میان کشورها آغاز می‌گردد. در مرحله بعد، پیشنهادهایی جهت رفع این مسائل مطرح شده و گروه‌های تخصصی‌ای برای تدوین نسخه‌های اولیه اسناد تشکیل می‌شوند. پس از آن، تعاملات و مذاکرات میان کشورها در چارچوب سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی ادامه می‌یابد تا در نهایت سندی دارای اهداف و سازوکارهای مشخص به تصویب نهایی برسد.

وی با اشاره به طولانی‌مدت بودن این فرایند در حوزه‌های غیرهوش مصنوعی، افزود: بسته به پیچیدگی موضوع، تدوین یک روند بین‌المللی ممکن است سه، پنج یا حتی هفت تا هشت سال زمان ببرد. در این مدت، مجموعه‌ای از سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی مشارکت نموده و سازوکارهایی جهت پیگیری اقدامات و ارزیابی میزان اجرای تعهدات نیز در نظر گرفته می‌شود.

وعده‌های بزرگ، معیارهای مبهم؛ چالش اسناد بین‌المللی در قبال ارزیابی

در بخش دیگری از سخنان خود، آقای شاه‌حسینی با اشاره به محدودیت‌های ذاتی اسناد بین‌المللی، بیان داشت: نباید از پیش فرض بر این باشد که با تدوین یک سند بین‌المللی، تمامی مسائل و چالش‌ها به‌طور کامل حل و فصل می‌گردند. وی یکی از کاستی‌های اصلی این اسناد را کلی‌بودن بسیاری از اهداف مطرح‌شده در آن‌ها دانست و افزود: این اهداف لزوماً به شاخص‌های دقیق و قابل‌اندازه‌گیری برای ارزیابی میزان تحقق و پیشرفت تبدیل نمی‌شوند.

با این حال، وی تأکید نمود که اسناد بین‌المللی می‌توانند زمینه‌ساز ایجاد همکاری‌های مؤثر، تعیین جهت‌گیری‌های مشترک و پیگیری مسائل در سطح بین‌المللی گردند و از این منظر، نقش ارزشمندی در هماهنگی‌های چندجانبه ایفا می‌کنند.

نیم قرن رقابت بر سر فضای دیجیتال؛ از ۱۹۹۸ تا افق ۲۰۳۵

آقای شاه‌حسینی «اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی» (WSIS) را از مهم‌ترین و بلندمدت‌ترین روندهای بین‌المللی در حوزه علم، فناوری و حکمرانی اینترنت معرفی نمود و گفت: این روند از اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی آغاز به کار کرد و در مراحل و دوره‌های مختلف، موضوعاتی همچون حکمرانی اینترنت، توسعه کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و مسائل مرتبط با آن را پیگیری نموده است.

وی با ترسیم سیر تاریخی این روند توضیح داد: پس از مرحله نخست که از سال ۱۹۹۸ آغاز شد و تا سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ ادامه یافت، دوره‌های ده‌ساله‌ای برای پیگیری اهداف تعریف گردید. دوره‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ و ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ از جمله این مراحل بودند و در حال حاضر، افق ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵ در دستور کار قرار دارد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با اشاره به بازنگری‌های صورت‌گرفته در چارچوب مذکور، اظهار داشت: سندی که در سال ۲۰۲۵ به تصویب رسید، موضوعات پیشین را با در نظر گرفتن تحولات اخیر فناوری بازبینی نموده و در ۱۷ بخش شامل مقدمه و ۱۶ محور موضوعی، به مسائل مختلف پرداخته است. حکمرانی داده و هوش مصنوعی از جمله موضوعات کلیدی مورد توجه در این سند به شمار می‌روند.

وی همچنین با بیان اینکه پیگیری این روند تنها محدود به تصویب اسناد نمی‌شود، افزود: نشست‌ها و برنامه‌های سالانه، کارگاه‌های تخصصی، تبادل تجربیات و حتی رقابت‌های دانشجویی و رویدادهای هکاتون، از جمله فعالیت‌هایی هستند که به‌صورت مستمر در چارچوب این فرایند دنبال می‌شوند.

پیمان جهانی دیجیتال؛ میز گفت‌وگوی دولت‌ها با غول‌های فناوری

در بخش دیگری از ارائه خود، آقای شاه‌حسینی «پیمان جهانی دیجیتال» (Global Digital Compact) را دومین روند محوری در این حوزه معرفی نمود و گفت: این پیمان در سال ۲۰۲۴ و در چارچوب نشست سران آینده سازمان ملل متحد به تصویب رسید و با هدف تقویت و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه دیجیتال شکل گرفته است.

وی با تشریح نقش این پیمان در توسعه تعامل میان ذی‌نفعان حوزه فناوری، توضیح داد: در این چارچوب، علاوه بر بهره‌گیری از دیدگاه‌های تخصصی، زمینه‌ای برای گفت‌وگوی سازنده میان دولت‌ها، شرکت‌های بزرگ فناوری و سایر ذی‌نفعان فراهم می‌شود تا پیشنهادها و توصیه‌هایی جهت مواجهه با مسائل و چالش‌های مشترک ارائه گردد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با اشاره به برگزاری نخستین دوره رویداد مرتبط با این روند در ژنو، اعلام نمود: نمایندگانی از جمهوری اسلامی ایران نیز در این نشست حضور داشتند و رئیس هیئت ایرانی، مواضع و دیدگاه‌های کشور را در این عرصه مطرح کرد.

وی با تأکید بر اینکه برگزاری چنین رویدادهایی فرصتی ارزشمند برای مشارکت مؤثرتر کشورها فراهم می‌آورد، افزود: ضروری است ایران نیز حضور خود را در این فرایندها تداوم بخشد و از ظرفیت‌های موجود برای انتقال دیدگاه‌ها، دفاع از منافع ملی و پیگیری اهداف کشور بهره‌برداری نماید.

سازمان ملل، اهرم حکمرانی داده را در دست گرفته است

آقای شاه‌حسینی در ادامه به روند تدوین اسناد مربوط به حکمرانی داده در کمیسیون علم و فناوری برای توسعه سازمان ملل متحد (CSTD) اشاره کرد و گفت: در این چارچوب، موضوعاتی از جمله تقویت قابلیت همکاری میان سامانه‌ها و داده‌های ملی، ملاحظات مربوط به اشتراک‌گذاری داده‌ها و گزینه‌های مرتبط با جریان داده‌ها مورد بررسی و پیگیری قرار گرفته‌اند.

وی با تشریح مراحل تدوین سند مربوطه، توضیح داد: نسخه اولیه این سند تهیه و بررسی شده و مذاکرات نمایندگان کشورها برای پیشبرد و نهایی‌سازی نسخه بعدی ادامه دارد. در این فرایند، جلساتی با حضور نمایندگان کشورها و متخصصان برگزار می‌گردد تا دیدگاه‌ها و پیشنهادهای مرتبط در تدوین نهایی سند مورد توجه قرار گیرند.

پژوهش بدون نگاه جهانی، کور است؛ چرا دانشگاهیان باید روندهای بین‌المللی را دنبال کنند؟

این عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر اهمیت شناخت فرایندهای تدوین استانداردهای جهانی، بیان داشت: هنگامی که یک محصول یا فناوری نوین شکل می‌گیرد، شرکت‌ها و بازیگران مختلف ممکن است رویکردهای متفاوتی برای توسعه و تجاری‌سازی آن داشته باشند. در چنین شرایطی، نهادهای بین‌المللی بستری مناسب برای تعامل و تدوین استانداردهای مشترک فراهم می‌کنند.

وی با بیان اینکه تدوین استانداردها و شکل‌گیری روندهای بین‌المللی به‌یکدیگر مرتبط و وابسته هستند، افزود: برای اثرگذاری مؤثر در این فرایندها، لازم است از مراحل اولیه شکل‌گیری مسائل و پیشنهادها آگاه بود و شناخت کافی از دیدگاه‌ها و اقدامات سایر کشورها و شرکت‌ها داشت.

آقای شاه‌حسینی در پایان تأکید نمود: پژوهشگران، استادان دانشگاه و دانشجویان نیز هنگام انجام پژوهش‌های خود، باید روندهای بین‌المللی مرتبط با حوزه تخصصی خود را پیگیری نمایند؛ زیرا این شناخت می‌تواند بر جهت‌گیری پژوهش‌ها اثر بگذارد و زمینه ارائه تجربیات و راهکارهای کشور را در سطح بین‌المللی فراهم آورد.

وی خاطرنشان کرد: مشارکت فعال در این روندها، علاوه بر فراهم‌کردن امکان آگاهی از اقدامات دیگران، به کشورها فرصت می‌دهد تجربیات و بهترین شیوه‌های خود را ارائه دهند و در شکل‌دهی به آینده مشترک فناوری نقشی سازنده و مؤثر ایفا نمایند.

انتهای پیام