به گزارش جامعه ایده آل؛علیاکبر پورجمشیدیان، رئیس ستاد مرکزی اربعین، در گفتوگوی ویژه خبری با بیان اینکه تا کنون بیش از دو میلیون و ۳۵۰ هزار نفر در سامانه «سماح» ثبتنام کردهاند، تاکید کرد که نامنویسی همچنان ادامه دارد و همچنین خروج از کشور از همه مرزهای اربعینی در حال انجام است.
وی در پاسخ به سوال درباره آمار تشرف از طریق مرزهای کشور، توضیح داد: با توجه به اشتیاق مردم برای حضور در راهپیمایی اربعین حسینی و زیارت عتبات عالیات، فرایند ثبتنام با جدیت دنبال شده و تا لحظه ارائه گزارش، آخرین آمار دریافتی نزدیک به نیم ساعت قبل از صحبتهایش نشان میدهد که بیش از دو میلیون و ۳۵۰ هزار نفر در سامانه سماح نامنویسی کردهاند.
پورجمشیدیان همچنین درباره الزام ثبتنام گفت: از نظر ستاد مرکزی اربعین، همه کسانی که قصد تشرف به زیارت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) را دارند، باید حتماً در سامانه سماح ثبتنام کنند. وی علاوه بر ثبتنام، به الزام بیمه نیز اشاره کرد و گفت: از نگاه ستاد، ثبتنام همراه با پرداخت بیمه اجباری یک الزام است، زیرا بیمه میتواند در مسیر سفر و در مواجهه با مسائل یا مشکلات احتمالی به متقاضیان کمک کند. او افزود اگر فردی از طریق ثبتنام در سامانه اقدام نکند و از راهی غیر از این مسیر به مرز عراق خروج کند، حداقل از مزایای بیمه محروم خواهد شد.
رئیس ستاد مرکزی اربعین تاکید کرد این موضوع برای اتباع نیز شامل همان چارچوب میشود: اتباع مجاز داخل کشور که به صورت قانونی حضور دارند نیز اگر قصد زیارت داشته باشند باید از طریق سامانه سماح ثبتنام کنند و حق بیمه را پرداخت کنند تا از نظر خدمات سفر با مشکل مواجه نشوند. وی گفت بر اساس برآورد انجامشده، از میان ثبتنامشدگان بیش از ۵۰ درصد وارد عراق شدهاند؛ همچنین حدود نصف افراد نیز بازگشتهاند و اظهار کرد که حدود ۵۰۰ هزار نفر نیز «زیارت کرده و برگشتهاند». در نهایت نیز تاکید کرد که در کنار ادامه ثبتنام، خروج از کشور از همه مرزهای اربعینی ادامه دارد.
مرزهای رسمی اربعین و افزودن دو مرز آزمایشی/محدود
در بخش دیگری از گفتوگو، سوال درباره این مطرح شد که آیا مرزهای پذیرای زائران نسبت به سالهای گذشته تغییر کرده است یا نه. پورجمشیدیان توضیح داد: مرزهای رسمی اربعینی شامل شش مرز است؛ شلمچه (خوزستان)، چذابه (خوزستان)، مهران (ایلام)، خسروی (کرمانشاه)، باشماق (مریوان/کردستان) و تمرچین (آذربایجان غربی).
وی افزود: امسال تلاش شد دو مرز نیز به صورت آزمایشی و محدود راهاندازی شوند؛ به گفته او، مرز سومار (کرمانشاه) راهاندازی شده و بخشی بسیار محدود از مردم منطقه از آن عبور کردهاند. همچنین ستاد به دنبال فعالسازی مرز چیلات در منطقه دهلران ایلام بوده است که به دلیل برخی مشکلات مواجه شده، اما امیدوار هستند در سالهای آینده به مرزهای اربعینی اضافه شود تا مردم بتوانند آسانتر سفر خود را برنامهریزی کنند.
ترافیک مرزها؛ معطلی در گیتها کاهش یافته است
سوال بعدی درباره وضعیت تردد در مرزها و میزان ازدحام بود. رئیس ستاد مرکزی اربعین گفت: همه تلاش کمیتههای هجدهگانه ستاد مرکزی، فراهمکردن شرایط برای تحقق توصیه «سفر آسان، ارزان و ایمن» برای زائران است. وی تاکید کرد ستاد تلاش میکند در مسیر ۱۰ تا ۱۲ روزه سفرهای اربعین، هزینههای تحمیلی برای زائران کاهش یابد و سال به سال با استفاده از تجربههای گذشته، مشکلات کمتر شود.
پورجمشیدیان با اشاره به تغییر محسوس در فرآیند عبور از مرزها، گفت: در سالهای گذشته ممکن بود عبور از مرز چندین ساعت طول بکشد، اما اکنون بهگفته او، با هماهنگی میان فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و طرف عراقی، معطلی در گیتهای مرزی حداکثر حدود ۴ ثانیه است. وی همچنین توضیح داد که در هر مرز، امکان عبور همزمان از شمار بالایی گیت فراهم شده؛ بهگونهای که بر اساس گفته وی، در این شش مرز رسمی و با آمادگی حدود ۲۴۲ گیت، چند هزار نفر میتوانند در زمان کوتاهی عبور کنند.
وی درباره وضعیت ترافیک در شهر مهران نیز گفت: با اینکه مهران شلوغترین شهر مرزی در اربعین است، در مسیرهای عبوری مشکل خاصی از نظر معطلی ترافیک وجود ندارد و در مسیرها نیز نیروهای راهنمایی رانندگی، مجموعه نیروهای نظامی و انتظامی حضور دارند و مانع ایجاد اختلال در رفتوآمد میشوند.
امنیت؛ محور همیشگی ستاد مرکزی اربعین
سوال بعدی درباره امنیت مطرح شد؛ امنیت داخل کشور، امنیت مرزها و همچنین امنیت در عراق. پورجمشیدیان پاسخ داد: امنیت با محوریت فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و کمک سایر بخشها از جمله سپاه، بسیج و ارتش در مرزها دنبال میشود. او سپس افزود بخشی مهم از امنیت نیز در عراق است که آن هم با هماهنگیهای صورتگرفته با ارتش عراق و دستگاههای امنیتی و همچنین مرزبانان عراقی، در کنار حشدالشعبی انجام میشود.
رئیس ستاد مرکزی اربعین گفت: ستاد با تاکید بر ایجاد هماهنگی، یک اتاق مشترک/قرارگاه مشترک امنیتی در مرزها شکل داده که میان نیروهای امنیتی عراق، مرزبانی جمهوری اسلامی و فراجا بهصورت مشترک فعالیت میکند و بر اساس توضیح وی، امور مربوط به زائر از جمله امنیت تحت اشراف قرار میگیرد.
او همچنین تاکید کرد: تا زمان گفتوگو، کوچکترین مشکل امنیتی تاثیرگذار بر رفتوآمد زائران وجود نداشته است؛ و تنها مورد مطرح در این بازه، اتفاقی است که در گذشته نزدیک در مرز شلمچه رخ داد و برخی هموطنان مجروح شدند و دو نفر نیز به شهادت رسیدند؛ اما به گفته او، این رخداد با سرعت ترمیم شد و پس از آن، عبور از مرز شلمچه حتی بیشتر شده چون مردم با انگیزه بیشتری حضور یافتهاند.
اتباع؛ مجوزها و مسیرهای قانونی برای تشرف
در بخش مربوط به اتباع، پورجمشیدیان گفت اتباع چند دسته هستند:
اتباع مجاز (اتباعی که داخل کشور ایران زندگی میکنند؛ عمدتاً افغانستانیها)؛ این افراد همچون سایر هموطنان باید از طریق سامانه سماح ثبتنام کنند، بیمه شوند و سپس از مسیر مشخصی خروج داشته باشند. وی تاکید کرد برای این گروه باید از مرز شلمچه خروج انجام شود.
گروه دیگر اتباعی هستند که از مناطق مختلف—مانند افغانستان، پاکستان، قفقاز و شمالغرب کشور—وارد میشوند و میتوانند از مرز تمرچین یا مرز باشماق عبور کنند.
او توضیح داد که اتباع پاکستانی و افغانستانی برای عبور از مرز عراق باید ویزای لازم را داشته باشند. پورجمشیدیان تاکید کرد با توجه به پیگیریها، هنوز اطلاع دقیقی درباره عدد و حجم ویزای صادر شده برای اتباع به ستاد نرسیده، اما از اطلاع موجود گفت که عراق در پی فراهمسازی شرایط است و امیدوارند این مسیر تسهیل شود. او همچنین اشاره کرد اگر اتباعی از نظر شرایط لازم برای حضور مجاز در کشور ایران دچار محدودیت باشند، امکان ثبتنام از طریق مجموعه جامعهالمصطفی قم فراهم میشود تا با هماهنگیهای صورتگرفته، تسهیلاتی برای تشرف از مرز چذابه ایجاد شود.
هماهنگی ایران و عراق؛ هزاران موکب و برنامههای مشترک
پورجمشیدیان در پاسخ به سوال درباره همکاریها با عراق گفت: هماهنگیها با دولت عراق در بالاترین سطح انجام شده و در سفرهای صورتگرفته، با مقامات عالی عراق از جمله رئیس جمهور، نخست وزیر، رئیس مجلس، عتبه حسینی و شورای امنیت و همچنین ستاد اربعین کشور عراق، توافقات و هماهنگیهای لازم انجام شده و به گفته او، مشکل خاصی از نظر هماهنگی وجود ندارد.
وی افزود: مواکب رسمی ایران در عراق بیش از سه هزار موکب ثبت شدهاند که به گفته او، حدود بیش از ۵۰ درصد (حدود هزار و ۷۰۰ تا نزدیک به ۲ هزار) از آنها در حال حاضر اقدام کرده و در عراق حضور دارند و بخشی از موکبهای ایرانی نیز در مرزهای داخل کشور خدماترسانی میکنند. وی گفت در مسیرهای مرزی، مشکل خاصی برای زائران ایجاد نشده و حتی به گفته او، امسال اتفاقی خوب در زمینه ارتباط قلبی میان ملت ایران و عراق شکل گرفته؛ از جمله نحوه برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی که باعث افزایش محبت میان مردم دو کشور شده است.
حرکت فرهنگی اربعین؛ مردم نقش اصلی را دارند
در ادامه سوال مطرح شد که آیا در اربعین، دولت باید مدیریت و اجرا را در دست بگیرد یا مردم. پورجمشیدیان پاسخ داد: حرکت اربعین امام حسین (ع) ذاتاً فرهنگی و جهانی است و نظیر آن در عالم اسلام وجود ندارد. او تاکید کرد هر کاری که دولت یا ستاد انجام میدهد در واقع تسهیل یک حرکت بزرگ مردمی است؛ یعنی نباید حرکت مردمی به حاشیه برود.
به گفته او، ستاد مرکزی اربعین بیشتر کارهایی را انجام میدهد که مردم بهتنهایی قادر به انجام آن نیستند؛ از جمله زیرساختهای حمل و نقل، آب و برق، ایجاد امنیت، بهداشت و درمان، امداد و نجات. وی تصریح کرد بخش اصلی سفرها با وسیله نقلیه شخصی است و بالای ۷۰ درصد زائران با خودروهای شخصی تشرف میکنند.
پرچالشترین کمیتهها و چالشهای پیشرو
در سوالی دیگر تاکید شد که با توجه به وجود ۱۸ کمیته ستاد مرکزی و انجام آسیبشناسی، پرچالشترین بخشها کدام است. پورجمشیدیان توضیح داد: در بخش ثبتنام، چالشهایی وجود دارد و در بحث عبور مرزی هم برخی موارد دیده میشود؛ مانند اینکه بعضی افراد آشنایی لازم را ندارند و داروهای غیرمجاز—از جمله داروهای کدئیندار—ممکن است در عراق مجاز نباشد و مشکلاتی ایجاد کند. وی گفت ستاد تلاش میکند پیگیریهای لازم برای افرادی که دچار مشکل میشوند را انجام دهد و البته تاکید کرد مشکلی به حدی نیست که نگرانی جدی ایجاد کند.
وی همچنین اشاره کرد فصل گرم است و مسائل مرتبط با تهیه آب و سایبانزدن برای برخی مسیرها نیز مورد توجه قرار گرفته است و گفت بخش مهمی از مرزها سایبان شده تا شرایط عبور راحتتر شود. او تاکید کرد در سالهای اول مشکلات بیشتری وجود داشت اما امروز سختیها به شکل محسوسی کاهش یافته است.
پارکینگها، امداد و نجات و زمان بازگشت؛ چالشهای جدی روزهای آخر
پورجمشیدیان درباره برنامهریزی برای موارد پرچالش گفت: از نگاه ستاد، یکی از سختترین زمانها آخر سفر و روزهای برگشت است. وی در بخش پارکینگ تاکید کرد که در حال حاضر بیش از ۵۰۰ هزار پارکینگ در مرزهای اربعینی برای مردم پیشبینی شده است.
به گفته او، با توجه به کمبودهای احتمالی در ناوگان اتوبوس، توصیه ستاد این است که مردم تا حد امکان از وسایل نقلیه شخصی استفاده کنند. وی سپس به آمار پارکینگ در چند مرز اشاره کرد؛ از جمله در مهران بیش از ۱۵۰ هزار پارکینگ، در خسروی بالای ۲۰۰ هزار، در شلمچه حدود ۸۰ هزار، در چزابه حدود ۵۰ هزار و همچنین در سایر مرزها. او افزود برخی خدمات انتقال از مبدأ شهرها نیز انجام میشود؛ مانند در تمرچین از شهر ارومیه تا تمرچین خدمات میتواند رایگان باشد و از تمرچین تا اربیل نیز خدمات رایگان ارائه میشود.
رئیس ستاد مرکزی اربعین با تاکید بر اینکه سفر همیشه با مشکلات طبیعی خود همراه است، گفت تلاش شده این مشکلات به حداقل برسد و برنامهریزی بهگونهای انجام شود که زائران با آرامش عبور کنند.
مدیریت کشور عراق و ایران؛ مواکب مشترک و محوریت سفارت
در پاسخ به سوال درباره تقسیم کار میان ایران و عراق، پورجمشیدیان گفت: سیاست این است که تا حد ممکن کارهای عراق به دست عراقیها انجام شود و دخالت ایران در کارهای مردمی عراق محدود باشد. او همچنین به توصیه رهبر شهید انقلاب اشاره کرد که میزبانی عراق از این حرکت فرهنگی و معنوی باید حفظ شود.
پورجمشیدیان گفت مواکب مشترک در عراق شکل گرفته که در آن موکبهای عراقی با کمک ایرانیها فعال میشوند؛ و ستاد مرکزی نیز درباره کارهای مردمی دخالت مستقیم نمیکند. او تاکید کرد در عراق، سفارت جمهوری اسلامی ایران و کنسولگریهای ایران در شهرهای نجف، کربلا، سامرا و کاظمین محور هماهنگی معرفی شدهاند تا از ناهماهنگی جلوگیری شود.
توصیههای ستاد به مردم؛ ثبتنام، بیمه و رعایت مقررات عراق
در بخش آخر نیز پورجمشیدیان به مردم توصیه کرد:
نخست اینکه همه در سامانه سماح ثبتنام کنند و حتماً بیمه انجام شود؛ دوم اینکه اتباعی که در داخل ایران حضور دارند، برای حل مسائل مربوط به مرزها و تشرف به مراکز اتباع و بخشهای مربوطه در مجموعههای داخل کشور مراجعه کنند تا از ازدحام جلوگیری شود. او افزود حتی افرادی که به دلایلی مجاز نیستند نیز میتوانند از مسیرهایی در داخل شهرها برای رفع مشکل خود اقدام کنند.
اطلاعرسانی؛ رادیو اربعین، کانال ستاد و شمارههای پاسخگویی
پورجمشیدیان در پاسخ به سوال درباره نظارت و اطلاعرسانی گفت: ستاد تاکید دارد برای موفقیت مأموریت، تعامل و ارتباط با مردم ضروری است. او توضیح داد از ابتدای ماه صفر رادیو اربعین راه افتاده و بازدید از نزدیک نیز داشته که به گفته او، فعالان این رادیو در حال کار با نظم و علاقه هستند. همچنین کانالی برای اطلاعرسانی ستاد مرکزی اربعین در فضای مجازی راهاندازی شده و ستاد به صورت روزانه در صورت نیاز اطلاعیه منتشر میکند.
وی همچنین از شماره تلفنهای پاسخگویی خبر داد: در ایران شماره ۱۱۷ و در عراق شماره ۱۲۸ در نظر گرفته شده که از صبح تا ساعت ۲۲ پاسخگوی زائران و مشکلات احتمالی هستند. او تاکید کرد نیروهای شناساییشده در مرزها—از جمله اورژانس، هلالاحمر، پلیس و سایر دستگاهها—برای پاسخگویی حضور دارند.
توصیه معنوی و یادآوری قوانین عراق
پورجمشیدیان در بخش توصیه پایانی، گفت: امسال ستاد قول داده این زیارت به نیت شهدای عزیز، بهویژه رهبر شهید انقلاب انجام شود و تاکید کرد زائران در ثواب زیارت آنان شریک شوند. او سپس به تفاوت قوانین ایران و عراق اشاره کرد و از زائران خواست مقررات و شئونات کشور عراق و همچنین ضوابط مربوط به عتبات عالیات را رعایت کنند.
وی همچنین تاکید کرد زائران—به ویژه در پیادهرویها—از زمانهای مناسبتر استفاده کنند (مثل زمانهایی که هوا خنکتر است) و از تمامی مرزها در زمان رفت و مدیریت ازدحام در زمان برگشت استفاده کنند. او صریحاً گفت که انتظار ستاد این است فشار سفر صرفاً بر یک مرز، مخصوصاً مرز مهران، متمرکز نشود و برای بازگشت هم برنامهریزی شود تا ازدحام به حداقل برسد.
گلایهها در مراسم تشییع؛ پاسخ رئیس ستاد
در پایان، سوالی درباره گلایههای مطرحشده نسبت به مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی در تهران مطرح شد. پورجمشیدیان پاسخ داد: یک کار بزرگ و بینظیر انجام شد و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی جزو حوادث کمنظیر تاریخ اسلام و انقلاب است. او گفت بیش از دهها میلیون نفر در ایران و عراق در این مراسم حضور داشتند و مسئولیتهایی در این رویداد بر عهده ستاد بوده است.
وی درباره انتخاب مسیر نیز توضیح داد که نگرانیهای امنیتی و ایمنی مردم باعث شد مسیر به گونهای طراحی شود که از خطرات احتمالی پیشگیری شود؛ از جمله وجود پلهای هوایی در برخی نقاط که ممکن بود برای مردم ریسک ایجاد کند. او گفت در همان زمان، نگرانی وجود داشت و به همین دلیل مسیر تغییر کرده است و با این حال تاکید کرد که بهتر بود پیش از مراسم اطلاعرسانی انجام شود و بابت کوتاهی، عذرخواهی کرد. رئیس ستاد مرکزی اربعین تاکید کرد علیرغم برخی انتظارات بخشی از مردم، در مجموع حتی یک حادثه ناگوار و تلفات در تهران رخ نداد و شرایط ایمنی به شکل کامل رعایت شد.
پورجمشیدیان همچنین از مردم ایران و عراق و مسئولان و نیروهای مسلح و مجموعههای امدادی که در برگزاری مراسم نقش داشتند تشکر کرد و بار دیگر عذرخواهی خود را تکرار نمود.
انتهای پیام
