مریم آموسا
این روزها نمایشگاه طراحی «حسین طادی» با عنوان «مدیحه» در گالری والی برپاست، نمایشگاهی که آثار و نوع اجرا منحصر به فردی دارد و قابلیت این را دارد که در ذهن مخاطب خاطره دیدار از این نمایشگاه به یادگار بماند و مخاطب در فاصله زمانی مختلف به تصاویر به جا مانده از این نمایشگاه در ذهنش رجوع کند و به بازآفرینی تصویر جدیدی بیانجامد و تمام نشود.
سال هاست که «حسین طادی» را با طراحی های به ظاهر ساده اما پیچیده اش از پرتره ها می شناسم؛ پرتره های سیاه و سفیدی که با این که جزییات کمی دارند، اما با همان اندک جزییات با مخاطب حرف می زنند و انسان را گاه با بی خیالی و نگاه مات مانده شان، گاه با عصبیت و اخم شان و گاه هم با لب خند تمسخر آمیزشان و گاه با اسستیصال و ناتوانی که در چشم ها و دست هایشان موج می زند به فکر وا می دارند و من را به یاد سطری از شعر خودم می اندازند که پس دست ها به چه کار می آیند؟
در نمایشگاه اخیر «طادی» یک طراحی 50 متری با فرمی منحصر به فرد در فضای کوچک گالری والی چیدمان شده است، گویی همچون لابیرینت با حالت پیچ در پیچ ومارپیچی خود در عین حال که مخاطب را به درون خود فرا می خواند به نوعی نیز او را به بیرون نیز هدایت می کند تا از فواصل و زاویه های مختلف به صورتک ها و دست ها چشم بدوزد و در پی یافتن معنایی جدید از این اثر باشد.
دست ها که کمتر از دو سال است به آثار او راه یافته اند، نقش بیت ترجیح را در یک ترجیح بند بلند را بازی می کنند. همان گونه که در ادب فارسی ترجیح بند قالبی است که کمتر مورد طبع شاعران قرار گرفته است، در طراحی امروز ایران نیز جز فرهاد گاوزن و اعضای خانه طراحی که عضو خانه طراحی است کمتر هنرمندی را سراغ دارم که چنین رویکردی نسبت به طراحی داشته است.
زمانی که انسان ها با جهان فانی وداع می کنند، همواره بازماندگان با اندوهی جانکاه و جان سوز مواجهه می شوند و استیصالی که ناتوانی آن ها را به رخ شان می کشد و این ناتوانی را به وضوح در کلماتی که بر لبانشان جاری می شود، در دست ها که کاری از آن ها بر نمی آید و چشم ها که مات می مانند و گاه یارای ایستایی در برابر سیل اشک ها را ندارند را می توان دید.
مدیحه حسین طادی را نیز چنین کارکردی را پیدا کرده است، مدیحه ای برای از دست دادن که این بار به جای جاری شدن بر لبان بازماندگان از نوک مداد طراحی طادی بر روی رول بزرگ کاغذ او جاری شده اند.
با این که حرکت جهان رو به جلو است و هر روز بشر تلاش می کند با تسلط بر تکنولوژی بر زمان و مرگ مسلط شود اما همچنان انسان میراست و این میرایی را در شکل های مختلف می توان در ناتوانی بشر در برابر مرگ دید. ناتوانی بشر در کمتر از دو سال اخیر در مواجهه با ویروس کووید 19 مبین این موضوع است.
در مدیحه نیز طادی تلاش کرده تا بر زمان و مکان فائق آید. او در مدیحه اثری بی زمانی وسیال و در عین حال زنده و پویا خلق کرده است و پرتره ها و دست های او گویی از دل زمان آمده اند و در درازنای تاریخ تکرار شده و ادامه دارند، اگر از هر زاویه ای به این طراحی متکثر و تکرار شونده نگاه کنیم، به برهه ای از تاریخ بر می خوریم که شاید 3 هزار سال پیش و شاید همین امروز ما باشد برهه ای که در آن بشردر مواجهه با هر شکلی از درد وامانده است.
مدیحه آن چنان که طادی در بخشی از گفت وگوی کوتاهش عنوان می کند متاثر از شعر پیامبرانه و بلند «ایکور» گاوین بنتاک با ترجمه درخشان احمد میر علایی است، از سرنوشت بشر در درازنای تاریخ می گوید. نگاه می کنیم می بینیم و همچنان در انتظار می مانیم تا تغییری بوجود آید و دست هایی که گاه بدل به پرتره هایی شده اند و می خواهند دست به کاری بزنند تا غصه سر آید، اما کاری از دست آن ها هم بر نمی آید چون حتی توان در آغوش کشیدن و یکی شدن با خود را نیز ندارند.
در مدیحه با این که بسیاری از پرتره دست و دهان بسته اند، اما فریادی جاری است که از دست آن خلاصی نمی یابیم، فریادی که هر چه به آغاز و پایان اثر نزدیک و دورتر می شویم بلندتر می شود و دست ها هم در حالتی مواج و تکرار شونده همچون نت هایی سیاهی هستند که می خواهند این فریاد را تشدید کنند.
گویی اگر چشم هایمان را ببندیم و از مدیحه فاصله بگیریم، چشم که باز کنیم درد همان است و اندوه همان، این همان رازی است که طادی در این اثر برای مخاطب به ودیعه گذاشته است تا اثرش همواره زنده و تکرار شونده باقی بماند.