به گزارش جامعه ایده آل؛مطهره آخوندی، مشاور محتوایی برنامه «نغمهها و سرودها»، درباره اهداف تولید این برنامه توضیح داد: ایده اصلی این برنامه از این پرسش شکل گرفت که چرا در برخی مقاطع تاریخی، ناگهان شاهد ظهور سرودها، نوحهها یا قطعات همخوانی مردمی هستیم که خیلی سریع در میان مردم فراگیر میشوند و به نوعی به زبان مشترک یک جامعه تبدیل میشوند. ما تلاش کردیم در این برنامه به جای نگاه صرفاً احساسی، با رویکردی تحلیلی و پژوهشمحور به این پدیده نگاه کنیم.
او با اشاره به اینکه «نغمهها و سرودها» به بررسی نسبت موسیقی، شعر و کنش اجتماعی میپردازد، افزود: در این برنامه میخواهیم نشان دهیم که یک قطعه موسیقی یا یک نوحه و همخوانی و سرود چگونه میتواند به یک رسانه اجتماعی تبدیل شود. گاهی یک سرود یا یک رجزخوانی مردمی، بدون واسطه نهادهای رسمی، به سرعت در میان مردم منتشر میشود و تبدیل به ابزاری برای بیان احساسات جمعی و حتی شکلدهی به کنشهای اجتماعی و فرهنگی میشود.
آخوندی ادامه داد: یکی از محورهای مهم برنامه، بررسی مفهوم حافظه تاریخی در جامعه است. در واقع ما میخواهیم ببینیم چگونه حافظه نهادینهشده یک ملت، در بزنگاه ها فعال میشود و باعث میشود برخی مضامین یا نغمهها دوباره احیا شوند. این حافظه تاریخی توسط نسلها منتقل شده و حاملان آن میتوانند در بزنگاههای تاریخی، روایتهای مشترکی را در جامعه زنده کنند.
مشاور محتوایی برنامه «نغمهها و سرودها» با اشاره به ساختار برنامه نیز توضیح داد: در هر قسمت یک نمونه مشخص از سرودها، نوحهها یا قطعات همخوانی مردمی انتخاب میشود و سپس با حضور کارشناسان حوزههای مختلف، ابعاد گوناگون آن بررسی میشود؛ از روایت شکلگیری اثر و زمینه اجتماعی تولید آن گرفته تا تحلیل شعر، موسیقی و حتی واکنش مردم به آن. برای ما مهم است که بدانیم چرا یک اثر خاص میتواند چنین تأثیری در جامعه بگذارد.
او همچنین تاکید کرد: در این برنامه تلاش شده نگاه بینرشتهای داشته باشیم. یعنی علاوه بر موسیقی و ادبیات، از منظر جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی و ارتباطات هم به این آثار نگاه کنیم. در واقع میخواهیم نشان دهیم که یک قطعه یا یک سرود صرفاً یک اثر هنری نیست، بلکه میتواند حامل معناهای اجتماعی و حتی تاریخی باشد.
آخوندی درباره اهمیت پرداختن رسانهای به این موضوعات گفت: به نظر من یکی از وظایف رسانهها ثبت و تحلیل تجربههای جمعی جامعه است. وقتی یک نغمه یا سرود در میان مردم فراگیر میشود، در واقع بخشی از حافظه فرهنگی جامعه را شکل میدهد. اگر این پدیدهها ثبت و تحلیل نشوند، بخش مهمی از تجربه تاریخی ما نادیده گرفته خواهد شد.
وی در پایان افزود: امیدواریم برنامه «نغمهها و سرودها» بتواند فرصتی برای تأمل بیشتر درباره نقش موسیقی و شعر در زندگی اجتماعی مردم فراهم کند و مخاطبان را با لایههای عمیقتری از این آثار آشنا سازد.
برنامه «نغمهها و سرودها» به تهیهکنندگی یلدا احتشامی، با مشاوره محتوایی و نویسندگی و پژوهش مطهره آخوندی و اجرای کارشناسی رادمان رسولی مهربانی، جمعهها ساعت ۱۶ از گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ پخش میشود و علاقهمندان میتوانند آن را از موج اف ام ردیف ۱۰۶ مگاهرتز یا از طریق برنامه کاربردی ایرانصدا نیز دنبال کنند.