سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در آیین اختتامیه جشنواره هنری و رسانه‌ای «منادیان امید» که با حضور فعالان فرهنگی، هنری و رسانه‌ای حوزه جمعیت برگزار شد، ضمن گرامی‌داشت دهه مبارک فجر و اعیاد شعبانیه، به‌ویژه میلاد حضرت حجت(عج)، مسئله جوانی جمعیت را یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین مسائل اجتماعی کشور دانست.

وی با اشاره به طرح این پرسش در فضای عمومی جامعه مبنی بر میزان اثرگذاری حوزه فرهنگی و اجتماعی در حل چالش جمعیت، اظهار کرد: اگرچه مشکلات اقتصادی و معیشتی انکارناپذیر است، اما تقلیل مسئله جمعیت به عوامل اقتصادی، نگاهی ناقص به این موضوع محسوب می‌شود. در مواجهه با هر بحران اجتماعی، نخستین گام، شناسایی نقاط قوت جامعه و استفاده حداکثری از این ظرفیت‌ها است و کشور ما با وجود چالش‌های موجود، دارای مزیت‌های فرهنگی و اجتماعی قابل توجهی است که آن را از بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته غربی متمایز می‌کند.

استحکام نهاد خانواده؛ مزیت راهبردی ایران

وی با اشاره به جایگاه نهاد خانواده در ایران گفت: نهاد خانواده در جامعه ایرانی هنوز نهادی معتبر، ریشه‌دار و قابل اتکا است و مخالفت بالای جامعه با ازدواج‌های غیررسمی، رضایت قابل توجه زوجین از زندگی مشترک و سطح بالای صمیمیت خانوادگی، همگی نشان‌دهنده آن است که خانواده در ایران فرو نپاشیده و همچنان ظرفیت بالایی برای نقش‌آفرینی در حوزه فرزندآوری دارد.  این وضعیت در حالی است که در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، تضعیف نهاد خانواده و رواج روابط غیررسمی، مستقیماً به کاهش شدید فرزندآوری منجر شده است.

صالحی، جایگاه مادری را دومین محور مهم در سیاست‌های فرهنگی جمعیت دانست و گفت: بر اساس نتایج پیمایش‌ها، اکثریت جامعه ایرانی، مادری را جایگاهی ارزشمند و دارای فضیلت می‌دانند و نگاه غالب این است که مادری با پیشرفت فردی و اجتماعی زنان در تعارض نیست. جامعه‌ای که چنین نگاهی به مادری دارد، از منظر فرهنگی، ظرفیت بالاتری برای حرکت در مسیر جوانی جمعیت خواهد داشت.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تمایل بالای نسل جوان به فرزندآوری بیان کرد: برخلاف برخی کشورها که حتی تمایل به داشتن یک فرزند نیز کاهش یافته، در ایران بخش قابل توجهی از جوانان، به‌ویژه در گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال، تمایل به داشتن بیش از یک فرزند دارند و این نشان می‌دهد انگاره‌های ذهنی جامعه ایرانی در این حوزه همچنان پویاست.

وی همچنین به نگرش جامعه نسبت به سن مطلوب ازدواج اشاره کرد و افزود: نگاه عمومی جامعه ایرانی، سنین معقول و پایین‌تر برای ازدواج دختران و پسران را مطلوب می‌داند و این موضوع به افزایش فرصت‌های باروری کمک می‌کند.

نقش مساجد و شبکه‌های مردمی

صالحی با تأکید بر نقش نهادهای مردمی اظهار کرد: مساجد، کانون‌های فرهنگی هنری مساجد و شبکه گسترده فعالان فرهنگی، ظرفیت بزرگی برای ترویج گفتمان جوانی جمعیت دارند. این جشنواره نشان داد که کار فرهنگی، اگر مبتنی بر واقعیت‌های اجتماعی و سرمایه‌های فرهنگی جامعه باشد، می‌تواند اثرگذار و امیدآفرین باشد.

وی با قدردانی از تلاش دست‌اندرکاران جشنواره «منادیان امید» و همکاری دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت بهداشت و فعالان فرهنگی، ابراز امیدواری کرد: با هم‌افزایی، برنامه‌ریزی دقیق و استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی، بتوان گام‌های مؤثری در مسیر حل مسئله جوانی جمعیت برداشت.
رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد کشور

مساجد محور کنشگری جوانی جمعیت می‌شوند/ حل مسئله جمعیت بدون ظرفیت مسجد ممکن نیست

حجت الاسلام ملانوری، با اشاره به نشانه‌های روشن بازگشت اجتماعی به مسجد، گفت: امروز شاهد شکل‌گیری موج تازه‌ای از پیوند نوجوانان و جوانان با مسجد و فعالیت‌های مسجدی هستیم که نویدبخش احیای نقش تمدنی مساجد در محلات است.

به گزارش خبرگزاری ....، اختتامیه اولین جشنواره هنری رسانه ای منادیان امید امشب ۱۳ بهمن ماه با حضور، سیدعباس صالحی، وزیرفرهنگ و ارشاداسلامی، قادر آشنا، دبیرشورای فرهنگ عمومی، نیکنام حسینی پور، رئیس مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حجت الاسلام و المسلمین علی ملانوری، رئیس ستادهماهنگی کانون های مساجد کشور، مهتاب رضعیی، دبیرستادجوانی جمعیت وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی در مجتمع آدینه برگزار شد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی ملانوری در آیین رونمایی از پوستر دومین دوره جشنواره «منادیان امید» با گرامیداشت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و یاد و خاطره امام خمینی(ره) و شهدای انقلاب، اظهار کرد: تأکید رئیس‌جمهور بر مسجدمحوری محلات، تشکیل قرارگاه ملی مسجد با حضور همه عناصر اثرگذار و استقبال نسل نوجوان و جوان از فعالیت‌های مسجدی، همگی نشانه‌های بازگشت دوباره به خانه‌های خداست.

وی با بیان اینکه مساجد تنها محل عبادت نیستند، افزود: مسجد باید در محله، چه در شهر و چه در روستا، به رشته اتصال همه کنشگران فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و نیکوکاری تبدیل شود و در کنار فعالیت‌های عبادی و دینی، خدمات اجتماعی مؤثر به مردم ارائه دهد.

رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد کشور در ادامه با اشاره به همکاری این ستاد با ستاد ملی جوانی جمعیت گفت: در قالب این همکاری، طراحی یک زنجیره ارزش انجام شد که شامل تأسیس کانون‌های تخصصی جوانی جمعیت، تربیت کنشگران و تولید محتوای هنری و رسانه‌ای متناسب با فرهنگ‌ها و اقلیم‌های مختلف کشور است.
وی از برنامه‌ریزی برای تأسیس ۳۰۰ کانون تخصصی جوانی جمعیت در کشور خبر داد و افزود: شرایط و ضوابط این کانون‌ها تدوین، مکان‌یابی و استعدادسنجی انجام شده و پس از این مراسم، فرآیند تأسیس آن‌ها با سرعت دنبال خواهد شد.

وی همچنین به اجرای طرح «سفیران جوانی» اشاره کرد و گفت: در این طرح، ۵۰۰ نفر شناسایی شدند که پس از مراحل مصاحبه و آموزش، در نهایت ۱۰۰ نفر آموزش‌های کارگاهی تخصصی را گذراندند تا در مساجد محل فعالیت خود، نقش‌آفرین حوزه جوانی جمعیت باشند.

رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های مساجد با اشاره به برگزاری نخستین جشنواره هنری ـ رسانه‌ای «منادیان امید» بیان کرد: در این جشنواره بیش از ۲۲۰۰ اثر به دبیرخانه رسید که پس از داوری، ۴۸ اثر در حوزه‌هایی همچون هنرهای نمایشی، سرود، پادکست، کلیپ، داستان و هنرهای تجسمی به‌عنوان آثار برگزیده و شایسته تقدیر انتخاب شدند.

وی با تأکید بر لزوم تداوم این مسیر گفت: استمرار شبکه سفیران جوانی و برگزاری دوره‌های بعدی جشنواره منادیان امید، زمینه‌ساز تولید حرفه‌ای‌تر و اثرگذارتر محتوا در حوزه جوانی جمعیت خواهد بود.

وی با قدردانی از حمایت‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور گفت: اولویت‌دادن به کانون‌های فرهنگی‌هنری مساجد و حضور مستقیم وزیر فرهنگ در این برنامه‌ نشان‌دهنده نگاه راهبردی به نقش مساجد در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی کشور است.

حل مسئله جمعیت بدون بهره‌گیری از ظرفیت مسجد ممکن نیست

بنابراین گزارش؛ مهدی مالمیر، معاون راهبری، هماهنگی و امور استان‌های دبیرخانه ستاد ملی جمعیت با اشاره به اینکه نزدیک به ۸۰ تا ۸۳ کشور جهان با بحران جمعیت مواجه‌اند، افزود: هر یک از این کشورها متناسب با شرایط خود راهکارهایی را دنبال کرده‌اند، اما ایرانِ دینی دارای ظرفیتی منحصربه‌فرد است که می‌توان از آن به شکل فوق‌العاده‌ای بهره گرفت و آن، زیرساخت اجتماعی مهم مسجد است.

معاون راهبری، هماهنگی و امور استان‌های دبیرخانه ستاد ملی جمعیت تصریح کرد: مساجد در تاریخ این سرزمین همواره منشأ تحول بوده‌اند و پس از انقلاب اسلامی نیز به‌عنوان مهم‌ترین کانون اجتماعی، نقش اثرگذاری در تحولات اجتماعی و فرهنگی ایفا کرده‌اند، ازاین‌رو برای حل مسئله جمعیت، چاره‌ای جز مراجعه به این کانون و استفاده مطلوب از ظرفیت آن وجود ندارد.

مالمیر با اشاره به اجرای برنامه «سفیران جوانی جمعیت» بیان کرد: کنشگرانی که در این طرح تربیت می‌شوند، حاملان پیام جمعیت به متن جامعه هستند و یکی از اهداف اصلی این برنامه، تبدیل مسئله جمعیت به دغدغه و باور عمومی در میان مردم، مسئولان و سیاست‌گذاران است.

وی افزود: تا زمانی که مردم به اهمیت مسئله جمعیت و پیامدهای تداوم روند فعلی کاهش نرخ باروری آگاه نشوند، درگیر این موضوع نخواهند شد. نتایج پیمایش‌ها نشان می‌دهد که جامعه ایران همچنان از ویژگی خانواده‌محوری
برخوردار است و ارزش خانواده در کشور ما در سطح بالایی قرار دارد که این خود یک ظرفیت مهم اجتماعی محسوب می‌شود.

معاون راهبری، هماهنگی و امور استان‌های دبیرخانه ستاد ملی جمعیت با تأکید بر نقش سفیران جوانی جمعیت گفت: این افراد باید پیام امیدآفرینی را با ادبیاتی صحیح، گفت‌وگومحور و همدلانه به خانواده‌ها و محلات منتقل کنند و تنوع مخاطبان را به رسمیت بشناسند تا پیام جمعیت به‌صورت اثربخش به جامعه منتقل شود.

مالمیر خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، تمرکز بر موضوع ازدواج و نگاه خانواده‌محور به مسئله جمعیت می‌تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد و پرداخت مستقیم به موضوع فرزندآوری ممکن است با توجه به شرایط فعلی جامعه، کارآمدی لازم را نداشته باشد.

وی تأکید کرد: امیدواریم که ۳۰۰ کانون فرهنگی هنری تخصصی در این حوزه توسعه و رونق یابد و با شبکه های مردمی ارتباط بگیرند.

وی گفت: استفاده غیرمستقیم از ظرفیت‌های رسانه‌ای، هنری و محله‌محور، به‌ویژه پیوند میان نهاد خانواده و زیرساخت اجتماعی مسجد، می‌تواند زمینه‌ساز عبور از چالش جمعیت و شکل‌گیری یک پیوند مبارک و پایدار در جامعه ایران باشد.