«مهدیه مُعلی» را باید یکی از هوشمندانهترین تغییر-نامهای مناسبتی تلویزیون در سالهای اخیر دانست؛ تغییری که صرفاً یک جابهجایی عنوان نیست، بلکه نشانه یک «طراحی محتوایی» متناسب با تقویم آیینی ایران است.
به گزارش جامعه ایده آل«مهدیه مُعلی» را باید یکی از هوشمندانهترین تغییر-نامهای مناسبتی تلویزیون در سالهای اخیر دانست؛ تغییری که صرفاً یک جابهجایی عنوان نیست، بلکه نشانه یک «طراحی محتوایی» متناسب با تقویم آیینی ایران است. برنامهای که مخاطب آن را با نام «حسینیه مُعلی» و حالوهوای محرم و صفر میشناسد، در اعیاد رجب و شعبان بهدرستی لباس تازه میپوشد و با عنوان «مهدیه مُعلی» روی آنتن شبکه سه میرود؛ یعنی از سوگِ جمعی به سرورِ جمعی میرسد، اما ستونهای هویت هیئتی و مردمیاش را حفظ میکند.مزیت راهبردی این تغییر، در «مدیریت احساسات جمعی» است. رسانه ملی در مناسبتهای مذهبی، دو خطرِ همزمان پیش رو دارد: اول، افتادن در دام کلیشههای تکراریِ جشنمحور که تنها به شور سطحی تکیه میکنند؛ دوم، سنگین شدن بیموقع فضا و فاصله گرفتن از روح اعیاد. «مهدیه مُعلی» تلاش میکند راه سومی بسازد: شادیِ دارای معنا. یعنی مولودیخوانی، ذکر و سرود و روایت، در خدمت یک مفهوم مرکزی قرار میگیرد؛ مفهوم انتظار و امید اجتماعی که در نهایت به نیمه شعبان ختم میشود. همین «محوریت مهدویت» است که تغییر نام را از یک تصمیم تبلیغاتی به یک انتخاب محتوایی ارتقا میدهد.
از منظر فرمی، برند «مُعلی» بر یک ویژگی کلیدی بنا شده است: ایجاد تجربه جمعیِ تلویزیونی شبیه به حضور در یک محفل آیینی. ترکیب میز ذاکرین با چهرههای شناختهشده (حاج سعید حدادیان، حاج مهدی سلحشور، حاج سیدرضا نریمانی، حجتالاسلام احسان بیآزار و کربلایی علیاکبر حائری) و اجرای نجمالدین شریعتی، به برنامه یک «مرجعیت آشنا» میدهد؛ مرجعیتی که برای مخاطب، ضمانت لحن و کیفیت است. اینجا نقطه قوت شبکه سه هم نمایان میشود: ساخت برنامههای آیینی را از حالت تکگویههای رسمی بیرون میآورد و به یک صحنه گفتوگو/اجرا/همخوانی تبدیل میکند که مخاطب بتواند با آن همنفس شود.
زمانبندی پخش شبانه («حوالی ساعت ۲۲» و «حوالی ۲۲:۳۰» تا نیمه شعبان) نشان میدهد سیاست برنامه، تصاحب «ساعت طلاییِ آرامش شب» است؛ ساعتی که خانوادهها پس از فراغت روزانه، آماده دریافت محتوای معنویِ سبکتر و امیدبخشترند. این انتخاب، اگر با ریتم درست، گزیدهگویی و پرهیز از اطاله همراه شود، میتواند «مناسکیکردنِ تماشا» را رقم بزند؛ یعنی مخاطب هر شب، نه از سر اتفاق، بلکه از سر قرارِ ذهنی، برنامه را دنبال کند و به تدریج با حالوهوای اعیاد همکوک شود.
«مهدیه مُعلی» در نهایت یک پیام رسانهای مهم دارد: جامعه امروز، بیش از هر زمان، به روایتهای امیدسازِ ریشهدار نیاز دارد؛ امیدی که از جنس شعار نیست و از مسیر ادبیات اهلبیت(ع) و فرهنگ هیئت عبور میکند. اگر این برنامه بتواند میان شور و شعور تعادل برقرار کند، از کلیشههای تصویری فاصله بگیرد، و «انتظار» را از یک مفهوم دور به یک احساس نزدیک و اجتماعی تبدیل کند، نهتنها در قاب شبکه سه موفق خواهد بود، بلکه میتواند به الگویی برای تولیدات مناسبتی آینده تبدیل شود؛ الگویی که در آن، تلویزیون بهجای صرفِ پخش مراسم، «تجربه» میسازد و به مخاطب حس مشارکت در یک جشن ملی-مذهبی میدهد.